အာရက္ခိတိုင်းမ်စ် (၅ ဧပြီ ၂၀၂၆)
ရက္ခိုင်ပြည်က လွတ်မြောက်နယ်မြေတွေမှာ ကုန်သည်တွေ သင်္ကြန်အတွက် စက်သုံးဆီ အပါအဝင် ကုန်ပစ္စည်းတွေ ကြိုစုနေကြလို့ ငွေးသားရှားပါးပြီး ငွေထုတ်ခတွေ မြင့်တက်လာနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။
“ ကုန်သည်တွေက စက်သုံးဆီ စုတဲ့သူက စုကြတယ်။ တချို့ကျ အရက် ဘီယာဝယ်ဖို့အတွက် လုပ်ကြတယ်။ အမျိုးမျိုးပေါ့ သင်္ကြန်အတွက် ပစ္စည်းတွေ ကြိုစုကြတော့ ငွေသားတွေက ရှားသွားတယ်။ ငွေသားရှားလာတော့ ငွေထုတ်ခကလည်း မြင့်လာတာပေါ့” လို့ သံတွဲမြို့နယ်ဒေသခံတဦးက အာရက္ခတိုင်းမ်စ်ကို ပြောပါတယ်။
ရက္ခိုင်ပြည်တွင် မတ်လကုန်လောက်အထိ ငွေထုတ်ခမှာ ၁ ရာခိုင်နှုန်း၊ ၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသာ ပေးရသော်လည်း အခုအခါမှာတော့ ၄ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပေးနေရတယ်လို့ သိရပါတယ်။
“ ကျနော်တို့က တဆင့်သမားတွေပါ။ ဒိုင်ကြီးဆီမှာ တသိန်း တထောင်ဆို ကျနော်က တသိန်းကို ထောင့်ငါးရာနဲ့ ထုတ်ပေးတယ်ပေါ့။ အခုက ဒိုင်ကြီးမှာကို ၃၅၀၀ ဖြစ်နေတော့ ကျနော်က ၄၀၀၀ နဲ့ ထုတ်ပေးရတာပေါ့။ ဒါတောင် ထုတ်တိုင်း ရချင်မှ ရတာ။ ငွေသားက တော်တော်ရှားနေပြီ” လို့ သံတွဲမြို့နယ် ငွေလွှဲဝန်ဆောင်မှု လုပ်နေသူတဦးက အာရက္ခတိုင်းမ်စ်ကို ပြောပါတယ်။
ယခုအခါ ငွေထုတ်ခ ၄ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာခဲ့ပေမယ့် ဒါဟာ နှစ်သစ်ကူးပြီးရင် ပြန်ကျသွားနိုင်တယ်လို့ သံတွဲဒေသခံတယောက်က အာရက္ခတိုင်းမ်စ်ကို ပြောပါတယ်။
“ မြို့သိမ်းပြီးစကဆို ငွေထုတ်ခက ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့တောင် ထုတ်လို့မရဘူး။ အရမ်းကို ခက်ခဲခဲ့တယ်။ အခု တပ်တော်က ပြန်လည် ထူထောင်ရေးတွေ လုပ်ပေးနေတော့ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ၁ ရာခိုင်နှုန်းလောက်အထိ လျော့ကျသွားတယ်။ အခုကလည်း ကုန်သည်တွေ ဈေးကစားဖို့ လုပ်နေလို့ ဈေးတက်သွားတာပါ။ ပြန်ကျမယ်လို့တော့ ထင်တယ်” လို့ သူက ပြောပါတယ်။
ရက္ခိုင်ပြည်တွင် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး စတင်ခဲ့တဲ့ ၂၀၂၃ ခုနှစ် နှစ်ကုန်ပိုင်းကစတင်ပြီး ဘဏ်လုပ်ငန်းများ ရပ်တန့်သွားက အွန်လိုင်းကတဆင့် ငွေထုတ်ခပေးကာ ငွေထုတ် သုံးစွဲနေရတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။