အာရက္ခတိုင်းမ်စ် (၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅)
ရက္ခိုင်ပြည် စစ်တွေမြို့ရှိ ဒေသခံလူထုအနေဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲကို စိတ်မဝင်စားကြသလို စစ်ဖြစ်ဖို့ကိုသာ မျှော်လင့်နေကြောင်း အာရက္ခတိုင်းမ်စ်ကို ပြောပါတယ်။
အကြမ်းဖက်စစ်တပ်က ပြုလုပ်မယ့် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ရက္ခိုင်ကိုယ်စားပြုအဖြစ် ပါတီ ၆ ခုက ဝင်ပြိုင်ခွင့်ရထားကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ဒေသခံလူထုတွေကတော့ ရွေးကောက်ပွဲကို စိတ်မဝင်စားကြဘဲ အမြန်ဆုံး စစ်ပွဲတွေ ဖြစ်လာဖို့ကိုပဲ မျှော်လင့်နေကြတာဖြစ်တယ်လို့ စစ်တွေဒေသခံတစ်ဦးက အာရက္ခတိုင်းမ်စ်ကို ပြောပါတယ်။
“ အဲဒီ ရွေးကောက်ပွဲကို ဘယ်သူကမှလည်း စိတ်မဝင်စားကြဘူး။ ဘာမှ မဟုတ်တဲ့ဟာတဲ့။ စိတ်လည်း မဝင်စားဘူး။ အလေးလည်း မထားကြဘူး။ အဲဒီ ရွေးကောက်ပွဲကို ဘယ်သူကမှ။ စစ်ဖြစ်မှာကိုပဲ လိုလားနေကြတာ။ မြန်မြန်ဆန်ဆန်လေး ဖြစ်ဖို့ကိုပဲ တောင်းဆိုနေကြတာ။ အဲဒီ ရွေးကောက်ပွဲကို အာရုံ ဘယ်သူမှ မလာဘူး။ စစ်ဖြစ်ရင် သေရင်လည်း သေပေါ့။ မသေရင်လည်း အေးချမ်းတာပေါ့။ ဒီလိုမျိုး ဆန့်ငင် ဆန့်ငင် နေရတာက သေတာထက် ဆိုးတယ်ဆိုပြီး ပြောကြတယ်လေ” လို့ သူက ပြောပါတယ်။
ရက္ခိုင်ပြည် ကိုယ်စားပြုအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ယှဉ်ပြိုင်ကြမယ့် ပါတီတွေကတော့ ဒေါက်တာအေးမောင် ဦးဆောင်တဲ့ ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ၊ ဦးဘရှိ န်ဦးဆောင်တဲ့ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်အမျိုးသားအင်အားစုပါတီ၊ ခမီအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ၊ မြိုတိုင်းရင်းသားပါတီနဲ့ မြိုတိုင်းရင်းသားဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီတို့ ဖြစ်ပါတယ်။
လက်ရှိ ရက္ခိုင်ပြည်မှာ စစ်အုပ်စုက ထိန်းချုပ်ထားနိုင်တဲ့ မြို့နယ် ၃ ခုသာ ရှိပြီး ကျန် ၁၄ မြို့နယ်ကို အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားနိုင်တဲ့အခင်းအကျင်းမှာ ရွေးကောက်ပွဲကိုလည်း ရက္ခိုင်ပြည်မှာ ပြုလုပ်ဖို့ စီစဉ်နေတာပါ။
ဒါပေမယ့် အင်တာနက်လိုင်းတွေ၊ ကုန်းလမ်းတွေကို ကန့်သတ်ပိတ်ပင်ထားတာနဲ့အညီ စားဝတ်နေရေးနဲ့ အလုပ်အကိုင်ရှားပါးမှုဒဏ်ကို ခံစားနေရတဲ့လူထုအတွက် ရွေးကောက်ပွဲကို စိတ်ဝင်စားဖို့ထက် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မယ့် ပါတီတွေကိုတောင် သေချာကောင်းမွန်စွာ မသိရှိကြပါဘူ။
စစ်တွေမြို့မှာတော့ အခြေအနေ အေးအေးဆေးဆေး ဖြစ်ပေမယ့် အလုပ်အကိုင်နဲ့ ကုန်ဈေးနှုန်းတွေကြောင့် တချို့ဆိုင်တွေတောင် ပိတ်ထားကြရတယ်လို့ စစ်တွေဒေသခံတစ်ဦးက အာရက္ခတိုင်းမ်စ်ကို ပြောပါတယ်။
“မြို့ထဲမှာက အခြေအနေကတော့ အေးဆေးပါ။ ထူးထူးခြားခြားတော့ မရှိပါဘူး။ အဓိကကတော့ ကုန်ဈေးနှုန်းတစ်ခု၊ စားရေး သောက်ရေး ခက်ခဲတယ်။ အဲဒါတစ်ခုပဲရှိတယ်။ တခြားတော့ မရှိပါဘူး။ အလုပ်အကိုင်က ဘယ်အဆင်ပြေမလဲ။ အလုပ်မှ မရှိတာကို။ ဝန်ထမ်းလည်း ဝန်ထမ်းအလျောက်ပေါ့။ တခြားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေကလည်း ဒီလိုမျိုးဈေးကြီးနေရင် ဘယ်လိုမှ အဆင်မပြေဘူးလေ။ မုန့်ဆိုင်တွေလည်း မုန့်စားမယ့်လူတွေလည်း မရှိတော့ဘူး။ သူတို့ကလည်း ဝယ်စားမယ့်ဈေးနဲ့ မရောင်းနိုင်ဘူး။ စားတဲ့လူကလည်း အများကြီးပေးလို့ မစားနိုင်တော့ အလုပ်မဖြစ်ဘူးပေါ့။ တချို့ဆိုင်တွေကို ပိတ်ထားလိုက်ကြတာ မရောင်းဘဲနဲ့” လို့ သူက ပြောပါတယ်။
စစ်အုပ်စုကတော့ ရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ အပိုင်း (၁) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၁၀၂ မြို့နယ်မှာ ကျင်းပသွားမယ်လို့ ပြောဆိုထားပါတယ်။
ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲလို့ စစ်ခေါင်းဆောင်က ပြောဆိုနေပေမယ့် လက်တွေ့မှာတော့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ မဖြစ်နိုင်တဲ့ သတ်မှတ်ချက် ဥပဒေတွေကြောင့် ပါတီ ၄ ခုဟာ ဖျက်သိမ်းခံလိုက်ရပြီး ဝင်ပြိုင်နိုင်မယ့် ပါတီအရေအတွက်ဟာလည်း ပိုပိုနည်းသွားနိုင်တယ်လို့ သုံးသပ်မှုတွေရှိပါတယ်။