မုတ်သုံမောင်
မဆလခေတ်မှ ယနေ့အချိန်ထိ ရက္ခိုင်လူမျိုးများ နေရပ်စွန့်ခွာ အလုပ်လုပ်ကိုင်မှုများ တစတစ မြင့်တက်လာနေတယ်။ ၁၉၉၀ ဝန်းကျင်လောက်မှာ အနည်းအကျဥ်းလောက်သာ ရှိသော်လည်း၊ ၂၀၀၀ ခုနှစ် အလွန်မှာတော့ အရှိန်အဟုန်ပြင်းစွာ အုံလိုက်ကျင်းလိုက် နေရပ်စွန့်ခွာမှုများ မြင့်တက်လာတယ်။ ရက္ခိုင်ဒေသဟာ အဆင်းရဲဆုံး ပြည်နယ်ထဲက တခု အပါအဝင်ဖြစ်သလို လူမျိုးရေး အဓိကရုဏ်းများ၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှုနဲ့ အလုပ်အကိုင် ရှားပါးမှုတို့ကြောင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိခိုက်နာကျင်မှုများကို ဖယ်ထုတ်ဖို့အတွက် ရေမြေရပ်ခြားသို့ ထွက်ခွာကြတော့တာပါပဲ။
* ဒိုင်ယာစပိုရာဘဝနှင့် ဆုံးရှုံးမှုများ
ဒိုင်ယာစပိုရာဆိုတာ မိမိရဲ့ မွေးရပ်ဇာတိမြေကနေ ပြန့်ကျဲထွက်ခွာသွားသူ လူမျိုး (လူအုပ်စု) တွေပဲ ဖြစ်တယ်။ စစ်အာဏာရှင်ခေတ်တလျှောက်မှာ ရက္ခိုင်လူမျိုးတွေဟာ စစ်အစိုးရရဲ့ ဖိနှိပ်မှုကြောင့် မွေးရပ်ဇာတိမြေကနေ ပြန့်ကျဲ ထွက်ခွာသွားခဲ့ရတာတွေ မနည်းပါဘူး။ တချို့လည်း နယ်စပ်ဒေသမှာ ဒုက္ခသည်အဖြစ် ခိုလှုံကြတယ်။ မြန်မာနိုင်သား ဖြစ်နေပါလျက်နဲ့ ဆွေစဥ်မျိုးဆက် မြန်မာပြည်မှာ နေထိုင်သူတွေ ဖြစ်ပါလျက်နဲ့ နိုင်ငံမဲ့ဘဝ ရောက်ကြရတယ်။ ဘဝဝမ်းရေးအတွက် ရေကြည်ရာ မြက်နုရာ ရှာရင်း ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ ဖားကန့်၊ တရုတ်၊ ထိုင်း၊ မလေးရှား၊ စင်ကာပူ၊ ကိုးရီးယား၊ ဂျပန် စတဲ့ နိုင်ငံများသို့ အလုပ်လုပ်ဖို့ နေရပ် စွန့်ခွာခဲ့ကြတယ်။ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ရက္ခိုင်လူဦးရေရဲ့ သုံးပုံတပုံဟာ ကမ္ဘာမြေအတွင်း ပြန့်ကျဲနေတဲ့ ဒိုင်ယာစပိုရာဘဝကို ရောက်မှန်းမသိ ရောက်သွားကြရတယ်။ အုပ်ချုပ်သူ စစ်အစိုးရဟာ နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးကို လေးစားတန်ဖိုးထားမှုမရှိဘဲ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်စွာ အုပ်ချုပ်ခဲ့မှုကြောင့် ဒုက္ခသည်ဘဝ၊ မြေစာပင်ဘဝ၊ ပြည်ပြေးဘဝ ရောက်ခဲ့ရတဲ့ သမိုင်းဆိုင်ရာ တွေ့ကြုံခံစားမှုတွေ ဖြစ်တည်လာခဲ့တယ်။ မိခင်မြေကို စွန့်ခွာထွက်လာသော်လည်း တိုင်းတပါးယဥ်ကျေးမှု ဓလေ့စရိုက်များနဲ့ အံဝင်ဂွင်ကျ မဖြစ်ခြင်း၊ ဘာသာစကား၊ အစားအသောက်၊ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု၊ ယဥ်ကျေးမှု မတူညီခြင်းတို့နဲ့ နေသားကျဖို့ ကြိုးစားရပြန်တယ်။ ” နိုင်ငံသားဖြစ်ပါလျက်နဲ့ နိုင်ငံမဲ့ခြင်းဟာ လူ့အခွင့်အရေး ဆုံးရှုံးခြင်း ဖြစ်တယ်။ လူ့အခွင့်အရေး ဆုံးရှုံးရင် ဘဝဆုံးရှုံးတာပါပဲ” လို့ စာအုပ်တအုပ်မှာ ဖတ်ခဲ့ဖူးတယ်။
* ရွက်လွှင့်ခြင်း မိုင်တိုင်များ
၂၀၁၄ ခုနှစ် စာရင်းတွေအရ ရက္ခိုင်ပြည်တွင် မြို့နယ် ၁၇ ခု၊ ကျေးရွာပေါင်း ၃၇၆၀ ရွာ၊ အိမ်ထောင်စုပေါင်း ၅၃၂၀၇၄ စု ရှိပြီး၊ လူဦးရေ ၃၁၈၈၉၆၃ ဦး ရှိတယ်လို့ သိရတယ်။ တိုင်းရင်းသားဦးရေ ၂၀၉၈၉၆၄ နဲ့ ဘင်္ဂလီဦးရေ ၁၀၉၀၀၀၀ ရှိကြတယ်။ ယခုအချိန်မှာ ပြည်တွင်းစစ်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေသဖြင့် အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်နေသူများ နေ့စဥ်ရက်ဆက် ပြည်ပထွက်ခွာမှုများ ရှိနေတယ်။ မိခင်မွေးရပ်မြေတွင် နေလိုပါသော်လည်း ဘဝက ပေးလာသော အခြေအနေကို မလွဲမသွေ လက်ခံယူရမည်မှာ ဓမ္မတာပင် ဖြစ်တယ်။ အာဏာရှင်စစ်အစိုးရဟာ မိမိတို့ကိုယ်တိုင်လည်း အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများကို မဖန်တီးပေးနိုင်သည့်အပြင် ဇာတိမွေးမြေစွန့်ခွာ၍ နေရာအနှံ့ ပြန့်ကျဲအလုပ်လုပ်ကိုင်နေကြသူ (ဒိုင်ယာစပိုရာ) များကို ခေတ်အဆက်ဆက်ကပင် အလေးထားမှု မရှိခဲ့ခြင်းမှာ နာကျည်းဖွယ်ကောင်းတယ်။ ပြည်ပရောက် ရက္ခိုင်လူမျိုးများမှာ ပြည်တွင်းရှိ မိသားစုများထံသို့ ငွေလွှဲပေးပို့မှုမှာ ပမာဏအားဖြင့် များပြားမှု မရှိကြောင်း သိရတယ်။ အလုပ်အကိုင်မှာလည်း ထင်သလောက် အဆင်မပြေကြလို့ စိတ်ပျက်အားလျော့ကာ အမျိုးမျိုး ကြံဆလာကြတယ်။ ထိုမှတဆင့် အနောက်နိုင်ငံများသို့ သွားရောက် အလုပ် လုပ်ကိုင်လိုကြသဖြင့် ဒုက္ခသည်အဖြစ် ခံယူကာ ခိုလှုံကြတယ်။ တချို့ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားသူများက နိုင်ငံရေးခိုလှုံခွင့်ရကာ အနောက်နိုင်ငံများသို့ ခြေဆန့်ကြပြန်လေတယ်။ တဖြည်းဖြည်း ရက္ခိုင်တွေဟာ ကမ္ဘာအနှံ့ ပိုပြန့်ကျဲလာတယ်။ ဒီလိုနဲ့ မြေမွေးရပ်ခြားမှာ ဟိုက လူနေမှု အအဆင့်အတန်းနဲ့ နေသားကျလာပြီး ပျော်ပိုက်လာတယ်။ တချို့ကလည်း အဆင်မပြေမှုတွေ ပိလွန်းသဖြင့် ဘဝကို ရေစုန်မျှောကာ မူးယစ်နွံထဲ ခြေစုံပစ် ဝင်လိုက်ကြတော့တာပဲ။ ပြည်တွင်းရှိ မိသားစု ဆွေမျိုးသားချင်းများနဲ့ အဆက်အသွယ်ဖြတ်ကာ ပျော်သလို နေလိုက်ပြီး ဘဝကို မေ့ပစ်လိုက်ကြတယ်။
“ မြန်မာနိုင်ငံ ပြန်လာရင် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းမရှိ၊ နိုင်ငံရေး တည်ငြိမ်မှု မရှိနဲ့ မြန်မာပြည်နဲ့က နေသားကျမှု မဖြစ်တော့ဘူး။ ဟိုမှာဆို လူတယောက် လုပ်အားခကို မိသားစုတခုလုံး ထိုင်စားလို့ ရတယ်။ လူနေမှု အဆင့်အတန်းလည်း ကောင်းမွန်အောင် နေရတယ်။ သားသမီး ပညာရေးအတွက်လည်း ပူစရာမလိုဘူး၊ စားချင်တာ စား၊ ဝယ်ချင်တာ ဝယ်လို့ရတယ်။ မြန်မာပြည်ကိုတော့ပြန်ဖို့ အစီအစဥ် မရှိတော့ဘူး” တဲ့။ အမေရိကက အလည်လာသူတယောက် ပြောခဲ့တာပါ။ ရက္ခိုင်လူမျိုးများဟာ ပြည်ပနိုင်ငံမှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေကြသော်လည်း မိမိမွေးရပ်မြေ မဟုတ်သဖြင့်လည်းကောင်း၊ အသိုင်းအဝိုင်းနည်းပါး၍သော်လည်းကောင်း ရုန်းကန်လှုပ်ရှားရသည်မှာ အမိမြေကဲ့သို့ နိုင်ငံသားအခွင်အရေး အပြည့်အဝရရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။
နှစ်တွေ ကြာလာလေလေ ဒိုင်ယာစပိုရာတွေရဲ့ အိမ်လွမ်းစိတ်ဟာ ရင့်မှည့်လွယ်လေလေပဲ ဖြစ်လာတယ်။ အထူးသဖြင့် မိမိတို့ဒေသ ရာသီအလိုက် ပွဲတော်ရက်များဆိုရင် လူမှုကွန်ရက်ပေါ်တွင် မိမိတို့ ပြည်တွင်းကလူများ ပျော်ရွှင်နေသော ဓာတ်ပုံ၊ ဗီဒီယိုတွေကို မြင်ရရင် အိမ်ပြန်ချင်သောစိတ်များကို ထိန်းမနိုင်သိမ်းမရ အောက်မေ့တသစိတ်များ တဖွားဖွား ပေါ်လာတတ်သည်။ ဘဝပေးသော ကံလား၊ ကျိန်စာလားဟုပင် ထင်မှတ်လာ၏။ စစ်ဘေးဒဏ်၊ အကြမ်းဖက်မှုဒဏ်၊ ဆင်းရဲကျပ်တည်းမှုဒဏ်တို့အတွက် မိမိဘဝရဲ့ ပျော်စရာ အချိန်များကို အလဲအလှယ်လုပ် စတေးခဲ့ကြရတယ်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဒိုင်ယာစပိုရာပေါင်း ၂၃၂ သန်းခန့် ရှိတယ်လို့ စစ်တမ်းတခုမှာ ဖော်ပြထားတယ်။ ဒါကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ဆင်းရဲမွဲတေမှုပြဿနာ၊ နိုင်ငံရေးမငြိမ်သက်မှု ပြဿနာတွေ နိုင်ငံအသီးသီးမှာ ဘယ်လောက်ရှိမလဲဆိုတာ အထင်အရှားပါပဲ။ အများဆုံးကတော့ အာရှတိုက်သားတွေလို့ ဆိုပါတယ်။ တိုင်းတပါးမှာ လုပ်ခလစာ မြင့်မားခြင်း၊ လုံခြုံစိတ်ချမှု အပြည့်နဲ့ အလုပ်လုပ်ကိုင်နိုင်ခြင်း၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုစနစ် ကောင်းမွန်ခြင်းတို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ နှိုင်းယှဥ်ကြည့်ရင် လူ့အဖွဲ့အစည်းချင်း များစွာ ကွာဟနေတာကို တွေ့ရတယ်။ ဘဝကို လောင်းကြေးထပ်ကာ သေမြေကြီး ရှင်ရွှေထီးဆိုပြီး နေရပ်စွန့်ခွာသူများထဲတွင် မှန်းချက်နဲ့ နှမ်းထွက်မကိုက်သူများမှာ ပြည်ပမှာ အခြေချရင်း အဆင်ပြေနိုး ပြေနိုးနဲ့ အချိန်တွေသာ ကုန်လာပြီး နောက်ဆုံးမှာ မိခင်မြေသို့ လုံးဝ မပြန်ကြတော့ပေ။
နယ်ရပ်စွန့်ခွာသူများမှာ အိပ်မက်တခုစီ ရှိကြတယ်။ ဘဝပေးအခြေအနေအရသော်လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံရေးမငြိမ်မသက်မှုကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ဆင်းရဲကျပ်တည်းလွန်း၍သော်လည်းကောင်း တိုင်းတပါးမြေပေါ်တွင် အခြေချ နေထိုင်ရပေမယ့် အချိန်တန်ရင် မိခင်မြေကို နောက်ဆုံးမှာ အိမ်ပြန်ရမယ်ဆိုတဲ့ အိမ်မက်ပဲ။ ဒိုင်ရာစပိုရာတွေဟာ မူလလာခဲ့ရာ ဇာတိမြေကို ပြန်သည်ဖြစ်စေ၊ မပြန်သည်ဖြစ်စေ အမိမြေနဲ့ တနည်းမဟုတ်တနည်း ဆက်စပ်ပတ်သက်မှုတွေ ရှိနေကြတာပဲ။ ဘာသာစကား၊ ယဥ်ကျေးမှု၊ အစဥ်အလာ ဓလေ့ရိုးရာ၊ ကိုးကွယ်မှု ဘာသာတရား အစရှိတဲ့ အခြေခံ အဆောက်အအုံတွေကို ဗဟိုပြုကာ မိမိတို့ တိုင်းပြည်နိုင်ငံကို ဖွံဖြိုးတိုးတက်လာအောင် တည်ဆောက်ဖို့ လူသားအရင်းအမြစ်သည်သာ အရေးအပါဆုံး ဖြစ်တယ်။ ဒိုင်ယာစပိုရာတွေဟာ တကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဖြစ်စဥ်တခုအဖြစ် မျက်မှောက်ကာလမှာ ဆက်လက် တည်ရှိနေဦးမှာပါပဲ။