မုတ်သုံမောင်
ရက္ခိုင်ပြည်ဟာ နှစ်စဥ်နှစ်တိုင်းလိုလို ရေကြီးတဲ့ဒဏ်ကို ခံနေရတဲ့ ဒေသတစ်ခု။ အဆိုးဆုံး ရေကြီးမှုတွေကြုံပြီး ၂၀၁၅ က ရေကြီးမှုဟာလည်း ကြောက်ခမန်းလိလိ ဖြစ်ခဲ့တယ်။ ရေကြီးတာ ဘာကြောင့်လဲ။ ဘယ်သူတွေနဲ့ သက်ဆိုင်လဲ။ သစ်ပင်တောအုပ်တွေ စိမ်းစိုနေတဲ့ ရက္ခိုင်ပြည်ဟာ ဘာကြောင့် ဒီကပ်ဘေးကို စဥ်ဆက်မပြတ် ကြုံနေရတာလဲ။ ကပ်ကြီးသုံးပါးဆိုက်နေတဲ့ ရက္ခိုင်တွေဟာ ရုပ်ရှင်တွေထဲက သံမဏိလူသားတွေလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ အဘက်ဘက်က နိမ့်ကျနေတဲ့ လူသားကိုမှ ကပ်ဆိုး ဝဋ်ဆိုက်နေရတာလဲ။ ရေဘေးဟာ နိုင်ငံရေးမဟုတ်ဘူး။ တော်လှန်ရေး မဟုတ်ဘူး။ ခုဆိုရင် ရေဘေးသင့်ပြည်သူတွေ၊ ကျေးရွာအားဖြင့် ၁၀၀ကျော်ရှိနေပြီလို့ သတင်းတွေမှာ တွေ့မြင်နေရတယ်။ ရေဘေးသင့်ပြည်သူတွေ တစ်သိန်းဝန်းကျင်ခန့် ရှိနေပြီလို့လည်း သတင်းရင်းမြစ်တွေမှာ ဖတ်ရှုနေရတယ်။ အလွန်တရာမှ စိတ်မကောင်းစရာ သတင်းပါပဲ။
စစ်ဘေးဒဏ်ကို အလူးအလဲ ခံခဲ့ရတဲ့ ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦး၊ မင်းပြား၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ ရသေ့တောင်၊ ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တောနဲ့ ပလက်ဝမြို့နယ်တွေက ရာနဲ့ချီတဲ့ ကျေးရွာတွေမှာ ရေကြီးရေလျှံမှုဒဏ်ကို ရင်ဆိုင်နေကြရတာဟာ ပိုပြီး အထိနာစေပါတယ်။ လက်ရှိမှာ ရေကြီးမှု ဖြစ်ပွားနေတဲ့ မြို့နယ်တွေက ဒေသခံတွေကို အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်ရေးအစိုးရဖက်က ကူညီကယ်ဆယ်မှုတွေ လုပ်နေပြီး ရေဘေးသင့်ပြည်သူတွေအပေါ် စားနပ်ရိက္ခာ အရေးပေါ် ကူညီနေသော်လည်း လိုအပ်ချက်တွေကတော့ ဆက်လက် ရှိနေအုံးမှာပါပဲ။ ရေကြီးရေလျှံတာဟာ ခရိုနီတွေ အန်ဖတ်ထဲက ထွက်လာတဲ့ ဆိုက်အဖတ်တွေပဲ။ မိမိကောင်းစားရေးအတွက် သစ်ပင်တွေခုတ်၊ သစ်တောတွေကို ဖြုန်းတီး၊ ဥတုရာသီ တောကိုမှီ ဆိုတာ တကယ်တော့ ပုံပြင်ဖြစ်သွားပြီ။ သစ်ပင်တွေခုတ်ပြီး ပြည်ပထုတ် ရောင်းနေတဲ့ ခရိုနီတွေက ရေဘယ်လောက်ကြီးကြီး သူတို့ရဲ့ တိုက်ပေါ်မှာ အခန့်သား ဇိမ်ခံမပျက် သာသာယာယာပဲ။ ဆင်းရဲသားကျောမွဲလူတန်းစားတွေကတော့ မုန်တိုင်းဒဏ်ခံရ၊ မိုးကြီးလေကြီးဒဏ် ခံရ၊ ရေကြီးရေလျှံဒဏ် ခံရနဲ့ အဲ့ဒီဘဝတွေထဲမှာ ရေမနစ်ဘဲ ဘဝနစ်နေကြရရှာတယ်။
ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ မုန်တိုင်းငယ်အရှိန်ကြောင့် ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝအပါအဝင် ရက္ခိုင်ဒေသတွင်းရှိ ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦး၊ မင်းပြား၊ ရသေ့တောင်၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ တောင်ကုတ်၊ ဘူးသီးတောင်နဲ့ မောင်တောမြို့နယ်တွေမှာ မိုးအဆက်မပြတ် ရွာမှုကြောင့် ရေကြီးမှုတွေ ဆက်လက် ဖြစ်နေတာဟာ တကယ့် ကြောက်ခမန်းလိလိပါပဲ။ တကယ်တွေးကြည့်ရင် အာရက္ခပြည်သူ့အစိုးရအနေနဲ့လည်း စစ်ရေးတစ်ဖက်၊ ပြည်သူ့အသက်အိုးအိမ် လုံခြုံရေးတစ်ဖက်နဲ့ ဗျာများရတဲ့ ကာလပါပဲ။ နိုင်ငံတကာ၏ ကူညီထောက်ပံ့မှုဟာ ဒီအချိန်မှာ လူသားချင်းစာနာစိတ်အတွက် အခရာ ကျပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ ရှိတယ်၊ ရန်သူမျိုးငါးပါးထဲမှာ ရေဟာ ထိပ်ဆုံးက ပါတယ်။ တကယ်တော့ ရက္ခိုင်ပြည်ဟာ ကပ်ကြီးသုံးပါးစလုံး ဆိုက်နေတာပါ။ စစ်ပွဲဒဏ်လည်း ခံရ၊ အစရေစာ ငတ်မွတ်မှုဒဏ်လည်း ခံရ၊ ရောဂါဘယ ထူပြောတဲ့ ဒဏ်ကိုလည်း ခံရ။
ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် အဓိက တရားခံဟာ ခရိုနီတွေပဲ။ သဘောကျတဲ့ ကာတွန်းတစ်ခု ရှိတယ်။ ဘုန်းကြီးတစ်ပါးဟာ ကျောင်းဆောက်မလို့ သစ်ဝယ်တာ ဘယ်မှာမှ မရလို့ နောက်ဆုံးတော့ ခရိုနီတွေ ခုတ်လှဲထားတဲ့ သစ်ငုတ်ပေါ်မှာ ကျောင်းထိုင်နေရတယ်။ ခုလဲ ဒီလိုပါပဲ ခရိုနီတွေက အသားကိုစား ကျောမွဲလူတန်းစားက အရိုးကိုက်နေရတဲ့ ဘဝကို ရောက်ခဲ့ပြီ။ ပြည်သူတွေအနေနဲ့ ကုန်းမြင့်ပိုင်းရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းတွေနဲ့ နီးစပ်ရာ ဆွေမျိုးတွေအိမ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းနေကြ၊ မြေနိမ့်ပိုင်း စစ်ဘေးရှောင်စခန်းက လူတွေရဲ့ စိုးရိမ်မှုဒီဂရီက ထိုးတက် မြင့်မားလာတယ်။ တခါက ဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုမှာ သစ်တောဝန်ထမ်း (စစ်အစိုးရလူ) တစ်ယောက်က သစ်တွေ ခိုးထုတ်ပြီး ချမ်းသာနေသူက ဘာပြောလဲဆိုတော့ သစ်ပင်တွေကို ချစ်မြတ်နိုးပါ၊ သစ်ပင်စိုက်ကြဖို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်တဲ့။ ခုတော့ အဲ့အကောင်တွေ တိုက်အမြင့်ကြီးပေါ်မှာ ကျောမွဲ လူတန်းစားတွေ ဒုက္ခ ပင်လယ်ဝေနေတာကို အငြိမ့်သား ထိုင်ကြည့်နေလေရဲ့။ ရေကြီးရေလျှံ ဖြစ်နေမှုကို စိတ်မဝင်စား၊ ဘယ်သူသေသေ ငတေမာရင် ပြီးရောဆိုတဲ့ လူအုပ်စုဟာ လူမျိုးတိုင်းမှာ ရှိသော်လည်း စစ်ဘေးရှောင်၊ ရေဘေးရှောင်ဘဝ နှစ်ခါပျက်ရတဲ့လူသားတွေကို စာနာသင့်တယ်။
သက်ဆိုင်ရာ လူမှုကယ်ဆယ်ရေး အဖွဲ့တွေရဲ့ ကြိုးစားဆောင်ရွက်မှုတွေဟာလည်း ဇာတိမြေကို ကျေးဇူးဆပ်ခြင်း တစ်မျိုးပါပဲ။ ရေကြီးတာ၊ လေမုန်တိုင်းတိုက်တာဟာ ရက္ခိုင်တွေအဖို့ နိစ္စဓူဝ မီနူးတစ်ခုလို ဖြစ်နေပြီ။ ဒီလို ရက္ခိုင်ဒေသ ရေဘေးသင့်နေချိန်မှာ အကြမ်းဖက် မြန်မာစစ်တပ်က ဂွမြို့နယ်ကို ဗုံးကြဲသွားတာဟာ လူမဆန်တဲ့ လုပ်ရပ်ကို ပိုပြီး ထင်ရှားစေတဲ့ သမိုင်းဆိုးတစ်ခုပဲ။ လူသားချင်း စာနာစိတ် မရှိတဲ့ ဒီလို စစ်ဘီလူးတွေနဲ့ တိုင်းပြည်ကို ဘယ်လို တည်ဆောက်မလဲ။ ဘယ်တော့မှ ရှေ့ရောက်မှာ မဟုတ်ဘူး။ အကြမ်းဖက် စစ်တပ်က ကယ်တင်လို့ လူတွေ ဘယ်လောက် ရှိခဲ့လဲ။ အကြမ်းဖက် စစ်တပ် သတ်ဖြတ်လို့သာ လူတွေ သေခဲ့ရတာ သမိုင်းမှာ အထင်အရှား ရှိနေတုန်းပဲ။ ဒီနေရာမှာ ဟံသာဝတီ ဦးဝင်းတင် ပြောတဲ့စကားကို သွားသတိရမိတယ်။ တိုင်းပြည်အပေါ်မှာ စစ်တပ်ရဲ့ ကျေးဇူးဆိုလို့ မူးလို့ ရှူစရာတောင် မရှိဘူးတဲ့။
ရေကြီးရေလျှံမှုတွေဖြစ်ရင် တိုက်ဖွိုက်ရောဂါ၊ ကာလဝမ်းရောဂါ၊ ငှက်ဖျားရောဂါ၊ အူရောင်ငန်းဖျားရောဂါ စတဲ့ ရောဂါတွေဟာ ကူးစက်နိုင်ချေ ပိုမြင့်မားတာဖြစ်လို့ အထူး သတိပြုရပါမယ်။ ရေဝပ်တဲ့ နေရာတွေမှာလည်း ခြင်တွေ ပေါက်ဖွားနိုင်ပြီးတော့ ခြင်မှနေတစ်ဆင့် ကူးစက်တတ်တဲ့ ရောဂါတွေလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ အရေးကြီးဆုံးကတော့ သောက်ရေ အခက်အခဲပါပဲ။ ဒီတစ်ခါ ရေကြီးရေလျှံမှုဟာ အာရက္ခအစိုးရအတွက်လည်း စိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်တယ်။ စစ်ရေးကတစ်ဖက်၊ ရေဘေးကတစ်ဖက်နဲ့ နှစ်ခုလုံးဟာ အာရက္ခအစိုးရကို စမ်းသပ်သလို ဖြစ်နေပြီ။
ပြည်သူတွေ အသက်အန္တရာယ် ဘေးကင်းရေးနှင့် စစ်ရေးအောင်နိုင်ရေး တစ်ခုမှ အတိမ်းအစောင်း ခံလို့မရတဲ့ အနေအထား။ စစ်ပွဲကို ရပ်တန့်မရသလို ပြည်သူတွေရဲ့ အခက်အခဲကိုလည်း ဥပေက္ခာပြုလို့ မရလောက်အောင် တကယ့်အကျပ်အတည်း ကာလကို ရောက်နေချိန်ပဲ။ ဒီအချိန် စနစ်တကျ ဘေးကင်းကင်းနဲ့ အကောင်းဆုံး ကျော်ဖြတ်နိုင်တာဟာလည်း စစ်ပွဲတစ်ခုကို အောင်နိုင်ခြင်းပါပဲ။ အာရက္ခအစိုးရအတွက်လည်း ရေရှည်အောင်မြင်မှုကို ကြေညာသကဲ့သို့ ဖြစ်နေပါလိမ့်မယ်။