ဖမ်းဆီးထားတဲ့ သတင်းထောက်တွေကို အမြန်ဆုံး ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် IMJA တိုက်တွန်းတောင်းဆို

အာရက္ခတိုင်းမ်စ် (၃ မေ ၂၀၂၆)

လွတ်လပ်သော မြန်မာသတင်းစာဆရာများ အစည်းအရုံး (IMJA) အနေနဲ့ ယနေ့ကျရောက်တဲ့ ကမ္ဘာ့သတင်းလွတ်လပ်ခွင့်နေ့ (World Press Freedom Day) တွင် ဖမ်းဆီးထားတဲ့ သတင်းထောက်တွေကို အမြန်ဆုံး ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် တိုက်တွန်းတောင်းဆိုလိုက်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

“သတင်းသမားများကို ဖမ်းဆီးခြင်း၊ သတင်းရယူပိုင်ခွင့်ကို နည်းမျိုးစုံနဲ့ တားဆီးပိတ်ပင်ခြင်းဟာ ပြည်သူတို့ရဲ့ နားမျက်စိများကို ပိတ်ပင်တဲ့ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု လုပ်ရပ်ဖြစ်တယ်” လို့လည်း လွတ်လပ် သော မြန်မာသတင်းစာဆရာများ အစည်းအရုံး (IMJA) က မေလ ၃ ရက်တွင် ကျရောက်တဲ့ ကမ္ဘာ့သတင်းလွတ်လပ်ခွင့်နေ့ (World Press Freedom Day) ထုတ်ပြန် ကြေညာခဲ့ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် သတင်းထောက်များရဲ့ သတင်းရယူပိုင်ခွင့်နဲ့ သတင်းလွတ်လပ်ခွင့်ကို အဖွဲ့အစည်းအသီးသီးက လေးစားလိုက်နာကြရန်လည်း တိုက်တွန်း တောင်းဆိုထားပါတယ်။

စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစတင်ကာ လက်ရှိအချိန်အထိ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဟာ သတင်းသမား ၂၀၀ ဦးကျော်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး၊ ဒီကနေ့အချိန်အထိ နိုင်ငံတဝှမ်းရှိ အကျဉ်းထောင်များတွင် သတင်းသမား ၁၆ ဦး အကျဉ်းကျခံနေရဆဲ ဖြစ်ကာ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ရဲ့ လက်ချက်နဲ့ သတင်းသမား ၇ ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က အရပ်သားအစိုးရအဖြစ် ဟန်ပြဖွဲ့စည်းပြီးနောက်တွင်လည်း လွတ်လပ်သော သတင်းမီဒီ ယာ ၃ ခုကို လိုင်စင်ပိတ်သိမ်းခြင်းအားဖြင့် သတင်းမီဒီယာဖိနှိပ်မှုကို တိုးမြှင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့တယ်လို့လည်း IMJA က ဆိုပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်က စစ်တပ်ရဲ့ အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်းမှစပြီး ယနေ့အထိ ၅ နှစ်ကျော်ကာလအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် စာနယ်ဇင်းသတင်းသမားများကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းမှု ဒုတိယ အများဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

နယ်စည်းမခြားသတင်းထောက်များအဖွဲ့ (Reporters Without Borders – RSF) က ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့သတင်းလွတ်လပ်ခွင့် အညွှန်းကိန်းများအရ နိုင်ငံပေါင်း ၁၈၀ တွင် မြန်မာနိုင်ငံဟာ အဆင့် ၁၆၆ တွင် ရပ်တည်နေပါတယ်။

သတင်းသမားများ ကာကွယ်ရေးကော်မတီ (Committee to Protect Journalists – CPJ) ရဲ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ် အချက်အလက်များအရ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် စာနယ်ဇင်းသတင်းသမားများ ဖမ်းဆီးခံရမှု တတိယအများဆုံး နိုင်ငံလည်း ဖြစ်ပါတယ်။