“အသံ” အစီရင်ခံစာက တော်လှန်ရေးနယ်မြေမှာ သတင်းလွတ်လပ်ခွင့် ကန့်သတ်မှုတွေ ထောက်ပြ၊ မောင်တော သတင်းထောက်ကိစ္စလည်း ပါဝင်

အာရက္ခတိုင်းမ်စ် (၃၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆)

လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်အတွက် လှုပ်ရှားနေတဲ့ “အသံ” အဖွဲ့က အောက်တိုဘာလထုတ် သုတေသနအစီရင်ခံစာတစ်ရပ်မှာ တော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေနဲ့ ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တွေ စိုးမိုးတဲ့ နယ်မြေတွေအတွင်း ဝေဖန်သူတွေနဲ့ သတင်းထောက်တွေကို ဖိနှိပ်တဲ့ ပုံစံတွေ တွေ့ရတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

အစီရင်ခံစာရဲ့ ဖြစ်စဉ်လေ့လာချက်တစ်ခုမှာ ရက္ခိုင်ပြည်၊ မောင်တောမြို့က Border News Agency (BNA) သတင်းထောက်တစ်ဦးကို အာရက္ခတပ်တော် (AA) ထောက်လှမ်းရေးတပ်ဖွဲ့က ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်လည်း ပါဝင်ပါတယ်။

အစီရင်ခံစာက အင်တာဗျူးဖြေဆိုသူ ၆ ဦးနဲ့ ဖြစ်စဉ်လေ့လာချက် ၄ ခုကိုပဲ အခြေခံထားလို့ တော်လှန်ရေးနယ်မြေအားလုံးအတွက် ယေဘုယျကောက်ချက်ချတာ မဟုတ်ဘူးလို့လည်း ဖော်ပြထားပါတယ်။

စစ်ကောင်စီရဲ့ ချိုးဖောက်မှုတွေကို မလေ့လာဘဲ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေ ကာကွယ်လိုတဲ့ တန်ဖိုးတွေနဲ့ ကိုက်ညီမှုရှိမရှိကိုပဲ စစ်ဆေးတာဖြစ်ပြီး စစ်ကောင်စီနဲ့ တန်းတူညီမျှတယ်လို့ မဆိုလိုဘူးလို့လည်း ရှင်းပြထားတယ်။

ရက္ခိုင်ဖြစ်ရပ်ကို အစီရင်ခံစာက ကချင်၊ မန္တလေးက သတင်းထောက် ဖမ်းဆီးမှုတွေနဲ့အတူ ဥပမာအဖြစ် တင်ပြထားပြီး ရက္ခိုင်အတွက် သီးသန့်လေ့လာချက်တော့ မပါပေမယ့် အစီရင်ခံစာက ဒီဖြစ်ရပ်ကို “ဖမ်းဆီး” လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

Myanmar Now၊ Irrawaddy နဲ့ DMG တို့ရဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလက ဖော်ပြချက်တွေအရ BNA သတင်းထောက် မမုဒြာကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၀ ရက် နံနက် ၁၁ နာရီခန့်မှာ AA ထောက်လှမ်းရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက မေးမြန်းစရာရှိတယ်ဆိုပြီး မောင်တောမြို့က နေအိမ်ကနေ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

BNA အယ်ဒီတာချုပ် ကိုကောင်းမြတ်နိုင်က မိသားစုကို စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်မှာ တွေ့ခွင့်ပေးခဲ့ပေမယ့် စကားပြောခွင့် မရခဲ့ဘူးလို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။

AA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးခိုင်သုခက လုံခြုံရေးအကြောင်းကြောင့် မေးမြန်းနေတာဖြစ်ပြီး တရားဝင်ဖမ်းဆီးတာ မဟုတ်ဘူးလို့ သတင်းဌာနတွေကို ပြောခဲ့ပါတယ်။

အစီရင်ခံစာက အင်တာနက်ကန့်သတ်မှုလို အလားတူဖြစ်ရပ်တွေ AA ထိန်းချုပ်ရာ ရက္ခိုင်ပြည်အပါအဝင် ကရင်နီ၊ အညာဒေသတွေမှာလည်း ရှိတယ်လို့ ဖော်ပြပြီး မြန်မာအင်တာနက်ပရောဂျက် (MIP) ကို ကိုးကားထားပါတယ်။

MIP ရဲ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလကနေ ဇူလိုင်လအထိ သုံးလပတ်အစီရင်ခံစာမှာတော့ မေလအတွက် Western News ကိုကိုးကားပြီး တရားဝင်မှတ်ပုံတင်ဝယ်ယူထားတဲ့ Starlink ကိရိယာတွေကို အကြောင်းမပြဘဲ AA နည်းပညာဌာနက သိမ်းဆည်းနေကြောင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဇွန်လအတွက်ကတော့ AA က အများပြည်သူအင်တာနက်ဝန်ဆောင်ရေးစင်တာတွေကို ပုဂ္ဂလိကလုပ်ငန်းရှင်တွေနဲ့ ၃၀-၇၀ အချိုးခွဲဝေတဲ့စနစ်နဲ့ ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး ဘူးသီးတောင်မှာ စင်တာမလောက်လို့ ဒေသခံတွေက တိုးချဲ့ဖို့ တောင်းဆိုနေကြောင်းလည်း ပါဝင်ပါတယ်။