အာရက္ခတိုင်းမ်စ် (၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆)
ရွေးတုအစိုးရက ပြုလုပ်မယ့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးမှုတွေမှာ KIA-AA-CNF တို့ကို ချန်ထားနိုင်တယ်လို့ သတင်းတွေထွက်ပေါ်နေသလို ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးမှုမှာ ပါလာနိုင်တယ်လို့လည်း သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်နေတာပါ။
လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ EAO ၁၈ ဖွဲ့လုံးကို ဖိတ်ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးမယ်လို့ ကြားတဲ့အတွက် KIA-AA-CNF တို့ ဘယ်နည်းနဲ့မဆို ပါမှာပဲဖြစ်တယ်လို့ စစ်ရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးခွန်းဆိုင်က အာရက္ခတိုင်းမ်စ်ကို ပြောပါတယ်။
“ကျနော်ကြားမိတာကတော့ သမ္မတကြီး ဦးသိန်းစိန်ခေတ်တုန်းက EAO အားလုံးက ၂၁ ဖွဲ့ရှိခဲ့တယ်။ ဒီ ၂၁ ဖွဲ့ထဲမှာ အခု ၁၈ ဖွဲ့ကျန်တယ်။ ဒီ ၁၈ ဖွဲ့စလုံးကို ဖိတ်ပြီးတော့မှ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးမယ်လို့ပဲ ကြားပါတယ်။ အခု ၁၈ ဖွဲ့ဆိုတဲ့အထဲမှာတော့ KIA ရော၊ AA ရော၊ CNF ရော ပါတာပဲ။ မပါတာက WNO ဖြစ်တယ်၊ နောက် ANC Arakan national council ဖြစ်တယ်။ ဒါတွေမရှိတော့ဘူး။ နောက်ပြီးတော့မှ PNLO ကြတော့ အဖွဲ့ပြိုကွဲသွားပြီးကတည်းက ပြန်ပြီးတော့ အသိအမှတ်ပြုတာ မရှိသေးဘူး။ အဲဒါကြောင့် အခု ၁၈ ဖွဲ့လို့ ပြောတဲ့အခါကြတော့ ဘယ်နည်းနဲ့မဆို KIO တို့၊ AA တို့၊ CNF တို့ ပါမှာပဲလို့ ကျနော် မှတ်ယူထားပါတယ်” လို့ သူက ပြောပါတယ်။
KIA (ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်)၊ AA (အာရက္ခတပ်တော်) နဲ့ CNF (ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး) တို့ဟာ လက်ရှိ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးနဲ့ စစ်ရေးမျက်နှာစာမှာ ချိန်ခွင်လျှာကို အဓိကထိန်းကျောင်းနေတဲ့ အင်အားစုတွေဖြစ်လို့ မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်စဉ်မှာ သူတို့ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍက အဆုံးအဖြတ် ပေးနိုင်လောက်အောင် အရေးပါတယ်လို့ ထောက်ပြကြပါတယ်။
သူတို့သုံးဖွဲ့ဟာ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ အနောက်ပိုင်းနဲ့ အနောက်မြောက်ပိုင်းတစ်ခွင်မှာ နယ်မြေစိုးမိုးမှုအပြင် စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးအရပါ အချိတ်အဆက်မိမိ လှုပ်ရှားနေကြတာဖြစ်ပါတယ်။
ဒီအဖွဲ့တွေဟာ သာမန် လက်နက်ကိုင် အဆင့်တင်မဟုတ်တော့ဘဲ ၎င်းတို့ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေအသီးသီးမှာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေးနဲ့ ဒေသန္တရအစိုးရယန္တရားတွေကိုပါ လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်လျက်ရှိတာပါ။
ဒီအဖွဲ့တွေဟာ တစ်ဖွဲ့ချင်းစီအပြင် အချင်းချင်းကြားမှာရော၊ နွေဦးတော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေ (ဥပမာ- PDF) နဲ့ပါ စစ်ရေး၊ နည်းပညာနဲ့ စစ်ဆင်ရေးအရ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း မဟာမိတ်ပြုထားကြတာပါ။
KIA နဲ့ AA ဟာ အစဉ်အလာအရရော လက်ရှိအခြေအနေအရပါ စစ်ရေးအရ အပြန်အလှန် ကူညီမှုတွေရှိသလို၊ CNF နဲ့လည်း နယ်မြေချင်းထိစပ်နေတဲ့ စစ်မျက်နှာတွေမှာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ ရှိပါတယ်။
KIA-AA-CNF တို့ မပါဝင်ဘဲနဲ့ လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဘယ်လိုငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်မျိုးမှ ခိုင်မာအောင် တည်ဆောက်လို့မရနိုင်ကြောင်းလည်း ထောက်ပြမှုတွေရှိပါတယ်။
