တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေ ဖက်ဒရယ်ကို ဘာကြောင့် တောင်းဆိုနေတာလဲ

အာရက္ခတိုင်းမ်စ် (၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅)

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေဟာ အရင်ကာလတွေကလည်း တန်းတူအခွင့်အရေး၊ ရသင့် ရထိုက်တာတွေကို မရခဲ့တာကြောင့် အခုနောက်ပိုင်းမှာ ဖက်ဒရယ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး တောင်းဆိုမှုတွေ၊ ပြောဆိုမှုတွေ လုပ်လာတာ ဖြစ်တယ်လို့ တရုတ်-မြန်မာအရေးလေ့လာသူ ဒေါက်တာလှကျော်ဇောက အာရက္ခတိုင်းမ်စ်ကို ပြောပါတယ်။

“ဖက်ဒရယ်လို့ ပြောနေတာက တိုင်းရင်းသားတွေက တောက်လျှောက် သူတို့မှာ တန်းတူအခွင့်အရေးတွေ မရဘူးလို့။ သူတို့ကို ဒုတိယတန်းစား လူတန်းစားလို သဘောထားလို့ ဒီအတွက် လိုချင်လို့ ပြောကြတာ။ နောင် တစ်နေ့ တော်လှန်ရေးတွေ၊ NUG လုပ်သလို တပ်ပေါင်းစုတွေဖွဲ့ပြီး ရာထူးကိစ္စ မဟုတ်ဘူး။ ဆက်ဆံတဲ့အခါ တန်းတူညီတူ ကောင်းကောင်းမွန်မွန် ဆက်ဆံပြီးတော့ တူညီတဲ့ အခွင့်အရေးတွေ ရသွားရင် ဘယ်သူမှ ဖက်ဒရယ် မပြောဘူး။ အားလုံးက ဖက်ဒရယ် ဖက်ဒရယ် ပြောနေတာက ကိုယ်ရရှိ ရထိုက်တဲ့ အခွင့်အရေး မရဘူး ထင်လို့ ကိုယ်အဖြည့်ခံနေရတယ် ထင်လို့ ပြောနေတာ” လို့ ပြောပါတယ်။

ဖက်ဒရယ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး KIA ခေါင်းဆောင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေဟာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ ဖက်ဒရယ်ထက် ကျော်လွန်တဲ့ စဉ်းစားချက်တွေကို တောင်းဆိုလာကြလိမ့်မယ်လို့လည်း ပြောခဲ့ဖူးပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အာရက္ခတပ်တော် ဟာလည်း နိုင်ငံရေးအဆင့်အတန်းကို “ဝ”ထက် မနိမ့်တဲ့ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း  ဒါမှမဟုတ် သီးခြားလွတ်လပ်ရေး အဆင့်အတန်းမျိုးကို ရလိုကြောင်း ပြောကြားထားခဲ့ဖူးပြီး TNLA က လည်း ပလောင်ပြည်နယ် ဒါမှမဟုတ် နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်တည်လာပါက အဆင်သင့်ပြင်ထားဖို့ ပလောင်လူမျိုးများကို တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

ဒါပေမယ့် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့  ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို သွားဖို့ဟာ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ထောက်ပြကြပါတယ်။

လက်ရှိမှာတော့ စစ်ကောင်စီနဲ့ ကိုးကန့်တပ်တို့ဟာ ဒုတိယအကြိမ် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့ပြီးတဲ့နောက် အပစ်ရပ် ထားတယ်လို့ တရုတ်က ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားပြီး မကြာခင်တွင် TNLA အပါအဝင် AA တို့နဲ့ပါ တဖြေးဖြေး တွေ့သွားနိုင်တယ်လို့ စစ်ရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးလေ့လာသူတွေက သုံးသပ်ထားကြပါတယ်။

ဒါပေမယ့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲဆိုတာက နှစ်ဖက်လုံးက လိုလားဖို့ လိုတယ်လို့ ရခိုင်ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (ALD) မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးမျိုးကျော်က အာရက္ခတိုင်းမ်စ်ကို ပြောပါတယ်။

“တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲဆိုတာက နှစ်ဖက်လုံးကလည်း လိုလားဖို့ လိုတယ်။ ဒါမှလည်း ဖြစ်တာကို။ တစ်ဖက်ကနေ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ ပြောပြီးရင် နောက်တစ်ဖက်ကနေ အဲဒီဟာ မလိုက်လျောရင် ဆွေးနွေးပွဲဆိုတာ ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ဘူး။ အဲဒီအခါကြရင် အင်အားသုံးပြီးတော့ တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်လာမယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

လက်ရှိ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ လက်နက်ကိုင် စစ်ရေးပဋိပက္ခတွေဟာ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေ လိုချင်တဲ့ နိုင်ငံရေး လိုအပ်ချက်တွေ မပြည့်တဲ့အတွက် ဖြစ်ပေါ်နေတာ ဖြစ်တယ်လို့ စစ်ရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးအကဲခတ်သူတွေက ထောက်ပြပါတယ်။