နိုင်ငံ‌ရေးမိုးကောင်းကင် ပြန်လည် နိုးထလာခြင်း

အာရက္ခအားမာန်ရဲဘော်ကျော်ဟန် (၂၄)

ဌေးဝင်း

ဒီလိုနဲ့ ငါလည်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံထဲက မြစ်နားရွာမှာ ရှောင်တိမ်းနေရတာပေါ့။ ဒီလိုနေရင်း တနေ့မှာ ရခိုင်ပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ Arakan Communist Party (ACP) ဥက္ကဌ ဗိုလ်မှူးမောင်ဟန်က ငါ့ကို အကူအညီ တခု လာတောင်းတယ်။

ဗိုလ်မှူးမောင်ဟန်က

‘ကျော်ဟန်.. မင်း ငါနဲ့ ရက္ခိုင်ပြည်တွင်းကို လိုက်ပေးလို့ ရမလား။ ငါ မင်းကို ခေါ်သွားချင်တယ်”

လို့ ဆိုတယ်။ ဒီတော့ ငါက

“ဥက္ကဌက ခုအချိန်မှာ ဘာအတွက် သွားမှာလဲ”

လို့ ငါက ပြန်မေးတဲ့အခါမှာ သူဟာ စိတ်အား ထက်သန်စွာနဲ့ ပြန်ပြောတာက

“ငါ ဘာအတွက် သွားမလဲဆိုရင် မင်း သိတဲ့အတိုင်းဘဲ မင်းပြားတိုက်ပွဲမှာ ပါဝင်ခဲ့တဲ့ ငါ့လူတွေ တောတောင်တွေထဲမှာ တိမ်းရှောင်နေကြတာတွေ ရှိတယ်လေ။ ငါ့လူတွေ ရန်သူ့လက်ထဲ မကျရောက်သွားဖို့က သိပ်ကို အရေးကြီးတယ်။ ဒါကြောင့် သူတို့ ဒီဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံက ဝါးခပ်ချောင်းစခန်းကို ချောချောမောမော ရောက်ရှိနိုင်ရေးအတွက် ငါလက်လှမ်းမှီသလောက် ကြိုးစားပြီး လမ်းပြသွားခေါ်ထုတ်နိုင်ဖို့ ငါ အစီစဉ် လုပ်နေတယ် ကျော်ဟန်။ မင်း ငါနဲ့အတူ လိုက်နိုင်ရင် ကောင်းမယ်”

လို့ ပြောလာတယ်။

သူဟာ အဖွဲ့အစည်းတခုရဲ့ တာဝန်အရှိဆုံးသူ တယောက်အနေနဲ့ သူ့လူတွေအတွက် ပူပင်တဲ့ သောကကို ငါ အထင်းသား မြင်ရတယ်။ သို့ပေမဲ့ သူ့စိတ်ကူး သူ့အစီအစဉ်ဟာ ခုချိန်မှာ အောင်မြင်ဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ မြင်တဲ့အတွက် ငါက ပြည်တွင်းထဲမှာ ရန်သူက ဝိုင်းပိတ်ဆို့ကာ အထူးသဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ် အိန္ဒိယနယ်စပ်နဲ့ ရက္ခိုင်ရိုးထဲ ရှိနေတဲ့ လမ်းကြောင်းတွေရဲ့ အခြေအနေအရပ်ရပ်ကို သူ့ကို ပြန်ဆွေးနွေးပြတယ်။ ငါက

“ဥက္ကဌ.. အခု ရန်သူဟာ မင်းပြားကို အသိမ်းခံလိုက်ရတဲ့အတွက် ဂုဏ်သိက္ခာကို ပြန်ဆယ်ဖို့နဲ့ နောက်နောင် မလုပ်ရဲအောင် မလုပ်နိုင်အောင် နိုင်ငံတော်အဆင့် စီမံကိန်းချပြီး ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့ကာ သူတို့ စီမံကိန်း အောင်မြင်အောင် လုပ်ရမယ်လို့ တိုင်းမှူးကို ဖိအားပေးကာ လုပ်ဆောင်နေတာ အားလုံးအသိဘဲ။ ရက္ခိုင်ပြည်အနှံ့ နေရာတိုင်းလိုလိုမှာ မဆလ (မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ) ဟာ လုံခြုံရေးကို တင်းကျပ်စွာချပြီး စောင့်ကြည့်နေတဲ့ အခြေအနေမှာ ဥက္ကဌ အစီစဉ်က ထင်သလို လွယ်မှာမဟုတ်ဘူး။ အထူးသဖြင့် ဥက္ကဌ ကိုယ်တိုင် သွားရန် မသင့်တော်ဘူး”

လို့ ငါ ပြန်ဆွေးနွေပြတယ်။ သို့သော် သူက ငါ့စကားကို အပြည့်အဝ လက်မခံချင်တဲ့ ပုံစံရှိတယ်။ သူက

“ကျော်ဟန် မင်းအထဲထိ မလိုက်ရင်လည်း ရတယ်။ ဒီနတ်မြစ် တဘက်ကမ်းက မယူတောင်ခြေရင်းက ရက္ခိုင်ရွာ တရွာလောက်ထိ လိုက်ပို့ပေးပါ”

လို့ ထပ်ပြောလာတယ်။ တဆက်တည်းမှာ သူ ထပ်ပြောတာက

“ငါ့အနေနဲ့ ငါတို့လူတွေ ဘယ်နေရာမှာ ရှိနေနိုင်တယ်။ သူတို့ ရှိနိုင်တဲ့နေရာကို ငါသိတယ်။ ငါရောက်သွားလို့ရှိရင် ငါ လမ်းကြောင်းစီစဉ်ရင် အဆင်ပြေမယ်။ အဲဒါကြောင့် ငါ သွားဖို့ လိုအပ်တယ်”

လို့ ထပ်ပြောတယ်။ သူက သူ့လူတွေအတွက် တော်တော် စိုးရိမ်နေတယ်။ ငါလည်း တော်ရုံနဲ့ မလွယ်ဘူးဆိုတာကိုတော့ သိနေတယ်။ ငါ သူ့ကို အခြေအနေကို အသေးစိပ် ရှင်းပြပေမဲ့ လက်မခံဘဲ သူက

“အေး. . ကျော်ဟန်။ မင်းမလိုက်ပေးနိုင်ရင်လည်း ငါ့ဘာသာ တယောက်တည်း သွားမယ်။ ငါ့ကို ဟိုဘက်ကမ်းထိ လိုက်ပို့ပေးနိုင်တဲ့ ကုတို့သမားဆီကို သွားလိုက်မယ်”

လို့ ပြောပြီး မြစ်နားရွာက မောင်လုံးခိုင်ဆိုတဲ့ လှေသမားတယောက်ဆီမှာ အကူအညီ သွားတောင်းမယ်ဆိုပြီး ထွက်သွားတယ်။

အဲဒီတုန်းက ရခိုင်ပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ACP တွဲဘက်အတွင်းရေးမှူး ဆရာဦးခင်မောင်လည်း ရွာမှာရှိနေတော့ ငါ သူ့ကို ဥက္ကဌ အစီစဉ်လုပ်နေတာကို ပြောပြလိုက်တော့ သူ ချက်ချင်းဘဲ ဥက္ကဌ ဗိုလ်မှူးမောင်ဟန်နဲ့ သွားတွေ့ပြီး ဆွေးနွေးလိုက်မှ ဥက္ကဌက အဲဒီအစီစဉ်ကို ပြန်ရုပ်သိမ်းလိုက်တယ်လို့ သိရတယ်။

ငါလည်း မြစ်နားရွာမှာ နေထိုင်စဉ်အတွင်း ဝါးခပ်ချောင်းရှိ ရခိုင်ပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ACP) စခန်းကို မကြာ မကြာ သွားရောက်နေထိုင်လေ့ရှိတယ်။ အဲဒီတုန်းက ဝါးခပ်ချောင်းမှာရှိနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေထဲမှာ ACP အဖွဲ့ ဟာ လက်နက်အင်အား လူအင်အား အများဆုံးဘဲ။

အဲဒီတုန်းက ဝါးခပ်ချောင်းမှာ ရခိုင်ပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ACP – ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ ALP – ရခိုင်ပြည်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ AIO တွေရဲ့ စခန်းတွေ ရှိကြတယ်။ ဖလောင်ချိပ် ပန်းဝါအနီးက မရှက်ချောင်း ဧရိယာမှာတော့ (ရမလ) တပ်ဖွဲ့ အခြေချစခန်း ရှိတယ်။ ဒီစခန်းသို့လည်း ငါဟာ ကိုစောထွန်းနဲ့အတူ မကြာမကြာ အလည်အပတ် သွားဖြစ်တယ်။

ရမလ စခန်းကိုရောက်တော့ ကျောင်းနေဖက် တယောက်နဲ့ တွေ့တယ်။ သူ့နာမည်က လှမောင်သိန်း။ သူ့ဇာတိ ဘူးသီးတောင်မြို့ကနေပြောင်းလာပြီး စစ်တွေမြို့က ဦးရဲကျော်သူ ကျောင်းရှေ့မှာ နေတယ်။ ဆယ်တန်းမှာ တတန်းတည်း အတူတက်ခဲ့ကြတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေဆိုတော့ သူနဲ့ ရှေးဟောင်း နှောင်းဖြစ်တွေ ကျောင်းက သူငယ်ချင်းတွေ အကြောင်းတွေ ပြောဖြစ်ကြတယ်။

မင်းပြားတိုက်ပွဲမှာ ပါဝင်ခဲ့သူတွေထဲက တချို့ ဝါးခပ်ချောင့်သို့ ရောက်လာကြပြီလို့ သတင်းသိရတော့ ငါလည်း ဝမ်းသာအားရနဲ့ စခန်းထဲကို သွားလိုက်တယ်။ စခန်းထဲကို ရောက်တော့ မင်းပြားတိုက်ပွဲကို ဦးဆောင်ခဲ့တဲ့ ဗိုလ်ထွန်းအောင်ကျော်၊ ဗိုလ်မောင်စောယဉ် အပါအဝင် သိန်းထွန်းဆိုသူနဲ့ နောက် နာမည်မမှတ်မိသူအချို့ဟာ စစ်ဝတ်စုံအပြည့် ဝတ်ဆင်ကာ လက်နက်အသစ်အဆန်းတွေ ကိုင်ထားကြတာကိုလည်း တွေ့ရတယ်။ ငါ့အနေနဲ့ တခါမှ မမြင်ဖူးတဲ့ သေနတ်အမျိုးအစားအချို့နဲ့ တခါပစ် လောင်ချာတွေကို မြင်တွေ့ရတော့ ဝမ်းသာအားရ ဖြစ်ခဲ့တယ်။ သူတို့ကိုလည်း လေးစားဂုဏ်ယူမိတယ်။

ငါတို့ အဖွဲ့အစည်းမှာ ဒီလိုလက်နက်တွေရှိရင် ဘယ်လောက်ကောင်းမှာလဲ။ ဒီလိုမျိုး လက်နက်တွေသာ ငါတို့မှာ ရလာခဲ့ရင် ဘာတွေလုပ်မယ်ဆိုပြီး စိတ်တွေက တက်တက်ကြွကြွနဲ့ ဖြစ်လာခဲ့တယ်။ ပြီးတော့ အခုအချိန်မှာ ရက္ခိုင်အဖွဲ့တွေ အားလုံးပေါင်းနိုင်ကြရင် ဘယ်လောက်ကောင်းမလဲဆိုပြီး စိတ်ဆန္ဒက ပြင်းပြင်းပြပြ ဖြစ်လာသလို ခေါင်းဆောင်တချို့တွေကိုလည်း ငါ့ဆန္ဒကို ပြောပြဖြစ်တယ်။

အဲဒီလိုမျိုး ရက္ခိုင်တော်လှန်ရေး အခင်းအကျင်းက ပုန်းလျှိုးကွယ်လျှိုးနဲ့ ဘင်္ဂလား မြန်မာနယ်စပ်မှာ အထိုင်ချကာ လှုပ်ရှားနေစဉ်အတွင်း မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ (မဆလ) ဟာ ၁၉၈၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၅ ရက် စနေနေ့မှာ ၇၅ ကျပ်တန် အစိတ်တန် ငွေစက္ကူတွေကို “တရားမဝင် ငွေစက္ကူ” အဖြစ် ရုတ်တရက် ကြေငြာလိုက်တော့ မြန်မာတပြည်လုံး ဆူဆူပူပူ အုတ်အော်သောင်းနင်းဖြစ် သွားကြတယ်။

ဦးနေဝင်း အုပ်ချုပ်တဲ့ မဆလ အစိုးရလက်ထက်မှာ ငွေစက္ကူ တရားမဝင် ကြေညာတာဟာ ဒါဟာ တတိယ အကြိမ်ဘဲ။ သူဟာ ၁၉၆၄ သိပ်မကြာခင် တကမ္ဘာလုံးက ဘဏ်တွေမှာ သုံးလိုရတဲ့ မြန်မာကျပ် ငွေ ရာတန် နဲ့ ငါးဆယ်ကျပ်တန်တွေကို ပထမဆုံးအကြိမ် ငွေမည်းအဖြစ် ကြေညာတယ်။ ပြီးတော့ ၁၉၈၅ ခုနှစ်မှာ ရာတန်နဲ့ ငါးဆယ်တန်တွေကို ဒုတိယအကြိမ်အဖြစ် တရားမဝင် ငွေမည်း ကြေညာခဲ့ တယ်။ ဒီဒုတိယအကြိမ် မှာ ငွေငါးထောင်လောက်ကို တရားဝင်ငွေကြေးအဖြစ် ကျန်နေသေးတဲ့ အစိတ်တန် တဆယ်ကျပ်တန်တွေနဲ့ ကျပ် ငါးထောင်ထိ ပြန်လဲပေးခဲ့တယ်။

ခု တတိယအကြိမ်မှာတော့ တပြားတချပ်မှ ပြန်လဲမပေးခဲ့တော့ဘူး။

ဒီကိစ္စဟာ ပေါ့သေးသေး မဟုတ်ဘူး။ တတိုင်းပြည်လုံးက ရဟန်း ရှင်လူ ဆင်းရဲ ချမ်းသာမရွေး အားလုံးသူကို ထိခိုက်နစ်နာစေတဲ့ မဆလရဲ့ အမြော်အမြင် နည်းပါးလွန်းတဲ့ လုပ်ရပ်မို့လို့ ဒီမီးဟာ လွယ်လွယ်နဲ့ ငြိမ်းသွားမဲ့ မီးမဟုတ်ဘူးလို့ ဝါရင့်နိုင်ငံရေး တော်လှန်ရေး နိုင်ငံရေးသမားတွေက မှတ်ချက်ပြုကြတယ်။

ဘီဘီစီ။ ဗွီအိုအေ။ အောလ်အင်ဒီယား။ ပီကင်းအသံ စတဲ့ သတင်းဌာနက နေ့စဉ်ထုတ်လွှင့်တဲ့ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး သတင်းတွေကလည်း သိပ်ကို စိတ်ဝင်စားစရာ စိတ်လှုပ်ရှားစရာ ကောင်းလာနေတယ်။ အထူးသဖြင့် ရန်ကုန် မန္တလေးမှာရှိတဲ့ တက္ကသိုလ်ကျောင်းတွေက ကျောင်းသားတွေရဲ့ လှုပ်ရှားမှု သတင်းတွေ ပိုကြားလာရတယ်။

ငွေစက္ကူ အရေးအခင်းကြောင့် တက္ကသိုလ်ကျောင်းတွေ ပိတ်လိုက်တော့ ရန်ကုန်မှာ သွားတက်နေကြတဲ့ ငါ့ငယ်သူငယ်ချင်း တချို့လည်း ရက္ခိုင်ကို ပြန်လာကြတယ်။

ဒါကြောင့် ငါလည်း စစ်တွေ ကျောက်တော်နဲ့ အခြား မြို့တချို့ကို ပြန်လည် အဝင်အထွက် လုပ်လာတယ်။ ဒီလို နိုင်ငံရေးရာသီဟာ ငါတို့လို မြေအောက်တော်လှန်ရေးသမားတွေအတွက် ကောင်းကောင်း အလုပ်လုပ်ရမဲ့ အချိန်ဘဲ မဟုတ်လား။

ငါ ဒီလို ရက္ခိုင်ပြည်နဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကို အဝင်အထွက် လုပ်နေစဉ်အတွင်းမှာ ကိုစောထွန်းနဲ့အတူ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် လမားခရိုင်က မှိုင်းစရီရွာမှာနေတဲ့ စောလှအောင်ရဲ့ တောင်ယာကို သွားကြတယ်။ သူက တောင်ယာလုပ်ငန်းနဲ့ သက်မွေးဝမ်းကြောင်း ပြုလုပ်နေသူပေါ့။ ကိုစောထွန်းက ငါ့ကို အဲဒီတောင်ယာမှာ ခဏနေခိုင်းပြီး သူ ခရီးထွက်သွားတယ်။

ဒါ့ကြောင့် ငါဟာ အဲဒီမှာနေရင်း ကိုစောလှအောင်ရဲ့ တောင်ယာမှာ ဝိုင်းဝန်း ကူညီလုပ်ကိုင် နေခဲ့တယ်။ ဒီအချိန် မှာ ငါဟာ မမျှော်လင့်ဘဲ ငှက်ဖျားမိတော့တာဘဲ။ ငှက်ဖျားက ပြင်းလွန်း‌တော့ သတိတွေ ဘာတွေ လစ်သွားတဲ့ အထိဘဲ။ အပူကြီးလာတဲ့အခါမှာ အဲဒီတောင်ယာသူကြီးလင်မယားနဲ့ မွေးစားသမီးလေးတယောက်တို့ကလည်း ငါ့ကို စမ်းရေခပ်ပြီး ခေါင်းက ရေလောင်းပေးကြတာလည်း အခါခါဘဲ။ သူတို့လည်း တတ်နိုင်သရွေ့ ပြုစုပေးကြတယ်။ တောတောင်ထဲမှာဆိုတော့ ကုသပေးမဲ့ ဆေးခန်းတို့ ဆရာဝန်တို့ကလည်း မရှိဘူး။ မြို့တက်ပြီး ဆရာဝန်ဆီ သွားပြမယ်ဆိုရင်လည်း ရေလမ်းခရီးတခုဘဲ ရှိတယ်။ ပြဿနာက ငါ အပြင်းဖျားနေ ဉ်ကာလမှာ မိုးကကြီးနေလို့ တောင်ကျရေတွေက ရေစီးကြမ်းနေတော့ လှေတွေက သွားလို့မရဘူး ဖြစ်နေပြန်ရော။ သတိမရတချက် ရတချက်ဖြစ်နေတဲ့ ငါ့ကို လိုက်ပို့မဲ့ ကုတို့သမားမရှိလို့ ငါဟာ ဒီတောင်ယာထဲမှာဘဲ ငှက်ဖျားနှိပ်စက်တဲ့ဒဏ်ကို အလူးအလဲ ခံစားခဲ့ရတယ်။

လေးငါးရက်လောက် အကြာမှာတော့ တောင်ကျရေစီးအရှိန်ဟာ လျော့ကျလာလို့ ကိုစောလှအောင်ဟာ ကုတို့လှေခေါ်ပြီး ငါ့ကို ဆေးကုဖို့ ဖလောင်းချိတ်ကို ခေါ်သွားတယ်။ လှေပေါ်မှာ လိုက်ပါလာရင်း ကိုစောလှအောင်က

“ဒီနေ့သာ လှေမထွက်နိုင်ရင် ငါကိုယ်တိုင် ဝါးဖေါင်တခုလုပ်ပြီး လိုက်ပို့မယ်လို့ ပြင်ဆင်နေတယ်”

လို့ ပြောပြတယ်။ တောင်ကျရေအတိုင်း ဆင်းလာလိုက်လို့ သုံးနာရီလောက်အကြာမှာ တံတားကြီးတခုအောက်မှာ လှေကပ်လိုက်တယ်။ လှေသူကြီးလည်း ကိုစောလှအောင်နဲ့အတူ ငါ့ကို ကူတွဲခေါ်ပြီး လမ်းဘေးက ကားမှတ်တိုင်ထိ လိုက်ပို့ပေးတယ်။ ခဏအကြာ စစ်တကောင်းကနေ ဆင်းလာတဲ့ လိုင်းကားနဲ့ ဖလောင်းချိတ်ကို လိုက်လာတယ်။ ဖလောင်းချိတ်မှာ ငါတို့ရဲ့မျိုးရိုး မိသားစုပိုင်တဲ့ အိမ်တလုံးရှိတယ်။ အဲဒီအိမ်မှာ ငါတို့မိသားစု ဆွေမျိုးတွေလာရင် တည်းခိုကြတယ်။ ရင်းနှီးတဲ့ခေါင်းဆောင် ရက္ခိုင်တော်လှန်ရေးသမားတွေ လည်း အဲဒီအိမ်မှာ တည်းခိုကြတွေတာ ရှိတယ်။

ငါ အိမ်ကိုရောက်တာနဲ့ ချက်ချင်းဘဲ အိမ်ကို စောင့်ရှောက်ထိမ်းသိမ်းနေတဲ့ ဦးလေးဇော်တင်ဟာ ငါနဲ့ ညီအကိုလို ချစ်ခင်ရင်းနှီးတဲ့ ထွန်းမြကို လှမ်းခေါ်ပေးတယ်။ ထွန်းမြဟာ ငါနဲ့အတူတူ လာနေကျမို့ ဦးလေးက သိနေတယ်။ ထွန်းမြရောက်လာပြီးနောက် သူ ငါ့ကို ဆေးရုံကို ခေါ်သွားတယ်။

ဆရာဝန်က

“ဘယ်က လာတာလဲ”

လို့ မေးတော့ ငါက

“လမားက လာတယ်”

လို့ ပြောလိုက်တယ်။ ဆရာဝန်ဟာ ချက်ချင်းဘဲ သွေးပေါင်ချိန်တယ်။

ကိုယ်ခန္ဓာအနှံ့ကို စမ်းသပ်ပြီး စစ်ဆေးတယ်။ သွေးဖေါက်တယ်။ ဆီး ဝမ်း စတာတွေကို အသေချာစစ်ဆေးပြီးမှ သူပြောတာက

“ဆေးရုံကို ဘာဖြစ်လို့ ဒီလောက် နောက်ကျပြီး ကြာမှ လာပြတာလဲ”

လို့ စိတ်တိုတိုနဲ့ မေးတယ်။ ပြီးတော့ သူက

“မင်း တော်တော်ကံကောင်းတယ်လို့မှတ်။ နောက်ထပ်(၂၄) နာရီကြာရင် ငှက်ဖျားပိုး ဥနှောက်ကို ရောက်မယ်”

လို့ ပြောတယ်။ ငါက ရေလမ်းခရီး အခက်အခဲရှိလို့ ခုလို နောက်ကျတာလို့ ပြောပြလိုက်မှ သူနားလည်သွားတယ်။ သူက ဒီလမားဆိုတဲ့ နယ်မြေဧရိယာက ငှက်ဖျားပိုးက တော်တော်ပြင်းတယ်။ မိရင် တော်တော် ခက်ခက်ခဲခဲ ကုရတယ်လို့လည်း ထပ်ပြောပြတယ်။ သူပြောပြမှ ငါလည်း တော်တော်ကြောက်သွားတယ်။ ငါ့ကို အခက်အခဲကြားက ဖလောင်းချိတ်ရောက်အောင် ကူညီခဲ့တဲ့ ကရဘာယာသူကြီးကိုစောလှအောင်ရဲ့ ကျေးဇူးကြောင့်ဘဲ ငါအသက်ရှင်ခွင့်ရတာ ဖြစ်တယ်။ သူကလည်း ဒီလို ငါ့ကို ပြောတယ်။

“ကျော်ဟန်ရေ.. ငါတို့က မင်းသာ တောင်ယာထဲမှာ မတော်တဆများ သေသွားခဲ့ရင် ငါတို့ စောထွန်းကို ဘယ်လိုပြောရမှာလဲ။ တူသားလို ချစ်ခင်တဲ့ မင်းအတွက် ငါတို့ တအားကြီးကို စိုးရိမ်သွားကြတယ်။ မင်း အဒေါ်နဲ့ သမီးဆိုရင် မျက်ရည်စက်လက်နဲ့ဘဲ ရင်တထိတ်ထိတ် ဖြစ်နေကြတာ။ အခုတော့ မင်း မြို့ပေါ်ရောက်ပြီး ဆရာဝန်ကြီးတွေနဲ့ ကုသခွင့်ရနေပြီဆိုတော့ ငါလည်း စိုးရိမ်စိတ် မရှိတော့ဘူး။ ငါလည်း တောင်ယာကို ပြန်တော့မယ်”

ဆိုပြီးပြောတော့ ငါလည်း ကျေးဇူးမမေ့ကြောင်းပြောပြီး အိပ်ရာကနေ သူ့ကို ဦးချလိုက်တယ်။ ငါလည်း ဖလောင်းချိတ်မှာ ရက် (၂၀) လောက် ဆေးကုသမှု ခံယူနေတဲ့အချိန်မှာ ဆေးကုသစရိတ်ကအစ အစစအရာရာ ကူညီပေးတဲ့ ငါ့ညီတဝမ်းကွဲ ကျော်ဝင်းနဲ့ ငါ့ကို ညီအကိုလို ချစ်ခင်တဲ့ ထွန်းမြနဲ့မိသားစု သူငယ်ချင်း စိန်လှမောင်နဲ့မိသားစု အစစအရာရာ ပြုစုစောင့်ရှောက်ပေးကြတဲ့သူ အားလုံးကို အထူးကျေးဇူးတင်ပ တယ်။ ဒီလူတွေကသာ ငါ့ကို မကူညီ မစောင့်ရှောက်ခဲ့ကြဘူးဆိုရင် ငါဟာ ဆက်လက် အသက်ရှင်ချင်မှ ရှင်ခဲ့မှာပါ။ ငါ ငှက်ဖျားဖျားရာက သက်သာလာတော့ မြစ်နားရွာကို ပြန်လာပြီး ဦးလေးအိမ်မှာ သွားနေလိုက်တယ်။

ဒီလိုနဲ့ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာတဲ့အခါ မဆလဦးနေဝင်းအစိုးရဟာ ကျောင်းသားတွေရဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှုတွေနဲ့ ဆက်တိုက် ရင်ဆိုင်လာရတော့တယ်။ မတ်လမှာ စက်မှုတက္ကသိုလ်ကျောင်းသား ဖုန်းမော်ကို စစ်တပ်က ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခံရလို့ ဖြစ်တဲ့ ဖုန်းမော်အရေးအခင်း။ ဇွန်လ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဆန္ဒပြပွဲနဲ့ ရှစ်လေးလုံး အရေးတော်ပုံ စတာတွေ ဆက်တိုက် ဖြစ်လာတယ်။

၁၉၈၈ စက်တင်ဘာ (၅) ရက်နေ့မှာ ဝခပ်ချောင်းစခန်းမှာ NUFA ဖွဲစည်းဖို့ အစည်းအဝေးရှိလို့ ၀၄-၀၉-၁၉၈၈ နေ့ကတည်းက ငါဟာ ဝါးခပ်ချောင်းစခန်းကို ကြိုတင်သွားခဲ့တယ်။ ACP ဥက္ကဌ ဗိုလ်မှူးမောင်ဟန် တယောက်တည်းနေတဲ့ သူ့ယာထဲကတဲမှာ တည်းခိုခဲ့တယ်။

နောက်တနေ့နံနက် (၈)နာရီခန့်လောက်မှာ အစည်းအဝေးလုပ်မဲ့နေရာဖြစ်တဲ့ ACP စခန်းကို ငါ ရောက်သွား‌တဲ့အချိန်မှာ “ကိုစောထွန်းကိုမဖိတ်ဘူးလား မောင်ရှင်ကြီးကိုကောမဖိတ်ဘူးလား။ သူတို့က ဖိတ်ပါလျှက်နဲ့ မလာတာလား။ မဖိတ်လို့ မလာတာလား” ဆိုပြီး ညီလာခံကို တက်ရောက်လာတဲ့ တော်လှန်ရေးကို ဝန်းရံတဲ့သူ ကူညီတဲ့သူ ပူးပေါင်းပါဝင်တဲ့သူတွေက မေးခွန်းထုတ်လာကြတဲ့ အချိန်ကျမှ ဖိတ်ကြားရေးတာဝန်ခံ ခိုင်အာဏာဏီက ဒေါက်တာခင်မောင်နဲ့အတူ ငါ့ကိုလာတွေ့ပြီးတော့ ဟာရပင်းမှာနေတဲ့ AIO အတွင်းရေးမှူး မောင်ရှင်ကြီးနဲ့ ကိုစောထွန်းတို့ဆီကို အခုချက်ချင်းသွားပြီး စာတစောင်ကို သွားပို့ပေးဖို့အတွက် ငါ့ကို ပြောလာကြတယ်။

ဒါကြောင့် ငါလည်း ချက်ချင်းဘဲ စခန်းကနေထွက်လာပြီး ဟာရပင်းကိုသွားကာ အဲဒီစာကို မောင်ရှင်ကြီး (စိန်လှမောင်) ဆီ ပေးလိုက်တယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ မောင်ရှင်ကြီးဟာ နေမကောင်းဖြစ်နေတယ်။

သူက

“ငါ ညီလာခံကိုတက်ဖို့ အားခဲထားတယ်။ ညီလာခံအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး ငါ ရေးထားတဲ့ စာတန်းတစောင်ရှိတယ်။ ဒါပေမဲ့ ငါတော့ ကျန်းမာရေးအခြေအနေအရ ငါ ညီလာခံကို မတက်နိုင်တော့ဘူး။ ဒီအတွက် ငါ စိတ်တော့မကောင်းဘူး။ ခု စောထွန်း မြစ်နားရွာကို ဆင်းသွားတယ်။ သူ့ဆီကို မင်းလိုက်သွား။ ဒီစာတမ်းကို သူ့ကိုပေးလိုက်။ ညီလာခံကို တက်ဖြစ်အောင် တက်လိုက်လို့ သူ့ကိုပြော။ ငါ့ကိုယ်စား ဒီစာတန်းကို ညီလာခံကို ပေးလိုက်ပါ”

လို့ သူက စာကိုပေးရင်းနဲ့ ငါ့ကိုပြောတယ်။

ငါလည်း ချက်ချင်းဘဲ မြစ်နားရွာကိုပြန်လာပြီး ကိုစောထွန်းနေတဲ့ အိမ်ကိုသွားတဲ့အခါ ကိုစောထွန်းကို ညီလာခံဖြစ်မြောက်ရေး ကော်မတီက စာပို့လာလို့ ချက်ချင်းဘဲ ထလိုက်သွားတယ်လို့ သိရတဲ့အတွက် ငါလည်း မြစ်နားရွာကနေ ဝါးခပ်ချောင်းစခန်းသို့ အမြန်လိုက်သွားကာ အတွင်းရေးမှူးမောင်ရှင်ကြီး ပေးလိုက်တဲ့စာတန်းကို အကြီးစောထွန်း လက်ထဲအပ်လိုက်တယ်။

ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်လို့ ကိုစောထွန်း ငါ့ကိုပြောပြတာက

“ငါဟာ ကိုကျော်လှိုင်နဲ့ ဒေါက်တာခင်မောင်တို့နဲ့ တွေ့ပြီးပြီ။ ငါ့ဘက်ကဆွေးနွေးတာက ALP နဲ့ AIO မပေါင်းစည်းခင် ပထမလုပ်ရမှာက AIO ဥက္ကဌ ကိုကျော်လှိုင်နဲ့ သဘောထားကွဲပြီး ကင်းကွာနေကြတဲ့ AIO အတွင်းရေးမှူး မောင်ရှင်ကြီး (စိန်လှမောင်) နဲ့ တွဲဘက်အတွင်းရေးမှူးဖြစ်တဲ့ ငါတို့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီး AIO အဖွဲ့အစည်းဝင်အချင်းချင်း ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေးကို လုပ်ရန်ပျက်ကွက်ခဲ့ကြောင်း ဆွေးနွေးလိုက်တယ်။ ငါတို့အနေနဲ့ အဖွဲ့အစည်းအနေနဲ့ မဟုတ်ဘဲ လူပုဂ္ဂိုလ်အနေနဲ့တော့ ဒီတပ်ဦးဖွဲ့တာမှာ ပါဖို့မဖြစ်နိုင်။ AIO/AIA မှာ ဗဟိုဦးဆောင် (၃) ယောက် ရှိတာမှာ ဥက္ကဌ မောင်ကျော်လှိုင် ဗဟိုဦးဆောင်ကော်မတီတယောက်တည်းက ဆုံးဖြတ်ပြီးလုပ်တာကို ငါတို့ဦးဆောင်ကော်မတီ အတွင်းရေးမှူးနဲ့ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူးနှစ်ယောက်သဘောထားကို မယူခဲ့သလို ဆွေးလည်းမဆွေးနွေး သတင်းစကားလည်း ပြောလာခဲ့ခြင်းမရှိတဲ့အပေါ်မှာ ငါတို့အနေနဲ့တော့ လက်ခံဖို့ခက်ခဲတယ်။ ဒါပေမဲ့ ငါတို့အနေနဲ့ သူတို့လုပ်တာ ပူးပေါင်းတာ တပ်ဦးမှာပါဝင်တာကိုတော့ မကန့်ကွက်ဘူး”

လို့ ငါ့ကို ပြောပြတယ်။

နောက်မှ ငါထပ်သိရတာတခုက တပ်ဦးညီလာခံကို တက်ရောက်ရန် ဖိတ်ကြားခံရတဲ့စာရင်းမှာ AIO အတွင်းရေးမှူးမောင်ရှင်ကြီးနဲ့ ကိုစောထွန်းတို့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဖိတ်စာအချိန်မှီမရောက်အောင် ဖိတ်ကြားရးတာဝန်ခံခိုင်အာဏာနီဟာ ဟာရပင်းက ကာလာဆိုသူဆီကို ဖိတ်စာကိုပေးကာ ဖင်ခုထိုင်ခိုင်းထားလိုက်တယ်။ ညီလာခံတက်ရောက်လာသူတွေက တောင်းဆိုသံတွေမျ ားလာတဲ့အခါကျမှ ငါ့ကိုဖိတ်စာပို့ခိုင်းလာတယ်။ ဒါ ငါ့ရဲ့ကိုယ်တွေ့ဖြစ်တယ်။

ဒါပေမဲ့ တပ်ဦးဖွဲ့စည်းရေးညီလာခံအပြီးမှာ တပ်ဦးဖွဲ့စည်းတဲ့ကြေငြာစာတမ်းတွေကို ပြည်တွင်းထဲမှာ အချိန်မှီဖြန့်ဝေနိုင်ရေးအတွက် တပ်ဦးအတွင်းရေးမှူးအာဏာနီက ငါ့ကိုအကူအညီတောင်းလာတယ်။ ငါက အကြီးစောထွန်းကိုပြောတော့ သူက ဒါကိုတတ်နိုင်သရွေ့တာဝန်ယူပေးလိုက်ပါလို့ ငါ့ကိုပြောတယ်။

ငါလည်း စက်တင်ဘာလအလယ်လောက်မှာ မောင်တော ဘူးသီးတောင် ရသေ့တောင် စစ်တွေစတဲ့ မြို့တွေမှာ ဖြန့်ဝေပေးတဲ့အလုပ်တွေကို လုပ်ဆောင်သလို စစ်တွေရှိ သပိတ်ကော်မတီမှ တာဝန်ရှိသူများ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ဥက္ကဌကိုသန်းကျော်နဲ့ တခြားသော တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများနဲ့ တွေ့ဆုံပြီး တပ်ဦးကနေ တပါတီသို့ ဦးတည်ဖွဲ့စည်းလိုက်တဲ့ NUFA ဖွဲ့စည်းလိုက်တာကို တက်တက်ကြွကြွနဲ့ ပြောပြဖြစ်တယ်။

၁၉၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၈ ရက်နေ့ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းကြောင်း ကြေငြာလိုက်တော့ ငါလည်း ဟိုရှောင်ဒီရှောင်နဲ့ လှုပ်ရှားနေစဉ် ကျောင်းသားလူငယ်တွေက NUFA ကို သွားရမဲ့လမ်းကြောင်းတွေကို မေးကြတော့ သိုသိုသိပ်သိပ်နဲ့ လူခွဲပြီးသွားကြရန် ဘူးသီးတောင် မောင်တောလမ်းရှိတယ်။ သက်ဆိုင်ရာဒေသရှိ အသိမိတ်ဆွေတွေရဲ့ အဆက်သွယ်ရှိတဲ့လူတွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး မှောင်ခိုဆန်ဘုတ် နွားဘုတ်တွေနဲ့ ပင်လယ်ပတ်လမ်းက သွားလာတဲ့လမ်းရှိတယ်။ တဖက်နိုင်ငံရောက်ရင် တက်ကနား (ကယုချောင်း) မှာရှိတဲ့ နတ်မြစ် ဆေးဆိုင်ကတဆင့် ဆက်သွယ်ရန်တို့ကို ပြောပြလိုက်တယ်။

စစ်အာဏာသိမ်းပြီး (၃) ရက်အကြာမှာ ငါလည်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကို ပြန်ရောက်လာတယ်။ အလားတူ ရက္ခိုင်ပြည်နေရာဒေသ အသီးသီးက ကျောင်းသားတွေ ရာနဲ့ချီပြီး ရောက်လာကြတယ်။ ကျောင်းသားအဖွဲ့တွေ ဖွဲ့ကြတယ်။ အဲဒီအထဲ ငါ့ညီတဝမ်းကွဲ ငါ့အမေညီမသားလည်း ရောက်လာတယ်။ ကျောင်းသားအဖွဲ့မှာ ဥက္ကဌက အောင်သိန်းရွှေ (မာန်အောင်) ။ အတွင်းရေးမှူး (ဆန်နီ-တောင်ကုတ်) တို့ဖြစ်ကြတယ်။

ကျောင်းသားတွေ သပိတ်အဖွဲ့တွေ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတွေနဲ့ ရဟန်းသံဃာတွေပါ ဝါးခပ်ချောင်းစခန်းကို တော်တော် များများ ရောက်လာကြတော့ ကိုစောထွန်းက ငါ့ကို သတိပေးလာတယ်။

“ကျော်ဟန်.. မင်း အနေနဲ့ ဝါးခပ်ချောင်းကို အဝင်အထွက် မလုပ်နဲ့တော့။ ခုရောက်လာတဲ့ လူတွေထဲမှာ အလွှာပေါင်းစုံက လူအမျိုးမျိုးတွေ ပါလာနေကြတယ်။ ပြီးတော့ မင်းက ပြည်တွင်းကို ဝင်ထွက် သွားလာ လှုပ်ရှားနေရသူဆိုတော့ ရန်သူဘက်ကလူပါလာရင် မင်းအတွက် အန္တရာယ်များတယ်”

လို့ ညွှန်ကြားတဲ့အတွက်ကြောင့် ငါလည်း ဝါးခပ်ချောင်းစခန်းကို အဝင်ထွက်မလုပ်ဘဲ ရှောင်ကွင်းကာ မြစ်နားရွာမှာနေလိုက် ဟာရာပင်းမှာနေလိုက် ပြည်တွင်းထဲကို ဝင်လိုက်နဲ့ လှုပ်ရှားနေလိုက်တယ်။

ငါ့ညီဝမ်းကွဲနဲ့ သူ့သူငယ်ချင်းတချို့ကတော့ မြစ်နားရွာက ငါနေတဲ့အိမ်ကို မကြာမကြာလာတော့ ငါတို့ စကားပြောဖြစ်ကြတယ်။ ပြည်တွင်းထဲက သူတို့ UG တွေဆီကို ပို့ပေးတဲ့စာတွေကို ငါကူပြီး ပေးပို့ဖြစ်ခဲ့တယ်။