အာသောကမှတ်တိုင်က ဆင်း။ အာသောကမှတ်တိုင်က တက်။ ဒီလို အတက်၊ အဆင်းတွေများစွာ လုပ်ဖူးပါတယ်။ သဓိပဌာန်လမ်း၊ ကျောက်မြောင်းလမ်း၊ ဣစာသယလမ်း၊ ဓမ္မဓါနလမ်း၊ အသောကလမ်းတွေကို ဖြတ်လျှောက်ဖူးခဲ့ပါတယ်။ နေပူပူ။ မိုးရွာရွာ အသက်ရှင်သန်ဖို့ အရေးကြီးတာပဲ မဟုတ်လား။ လူတွေအသက်ရှင်ဖို့ အစာအာဟာရ တခုတည်းနဲ့ လုံလောက်ရဲ့လား။ မလုံလောက်ဘူးလို့ ထင်မိတယ်။ စကားလက်ဆုံ ပြောဆိုဖို့။ ရင်ဖွင့်တိုင်ပင်ဖို့ အသိမိတ်ဆွေဆိုတာ အရေးကြီးပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဒီလို စစ်ပွဲကာလတွေမှာပေါ့။
ကျနော့်မှာ ရင်ဖွင့်တိုင်ပင်စရာ အသိမိတ်ဆွေ သိပ်မရှိပါဘူး။ ဒီတော့ တိုင်ပင်စရာ၊ ရင်ဖွင့်စရာဆိုရင်လည်း ကျနော်အပါဝင် သုံးယောက်ရှိတယ်။ ဒီတော့ ကျောက်မြောင်းတဝိုက်မှာ အများဆုံး ကျနော်တို့ ဆုံဖြစ်ကြတယ်။ စကားတွေ ပြောဆိုကြတယ်။ ကျနော်တို့ ရင်ထဲမှာတော့ စကားလုံး တလုံးတည်းနဲ့ ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက် နိုင်လွမ်းတဲ့ “ စစ်” ဆိုတဲ့ ဝေါဟာရကို ရွံမုန်းတာကလည်း အော့နှလုံး နာလှကြပါပြီ။
သတိပဌာန်လမ်းထိပ်မှာ ထိုင်ရင်း သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားဟာ သတိပဌာန်ကိုသိဖို့ အနော်မာကမ်းက ကိုယ်ကျိုးစွန့်ခဲ့တယ်။ ပြီးတော့ လောကကို အလင်းဆောင်ခဲ့ တယ်။ ဗုဒ္ဓမရှိတော့တဲ့နောက်ပိုင်း နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော်အကြာမှာ အာသောကဟာ စစ်ပွဲတွေ အများကြီး တိုက်ခဲ့တယ်။ ပြီးတော့ နောက် သူကိုယ်တိုင် စစ်ကို မုန်းခဲ့တယ်။ ကမ္ဘာကျော်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး သူရဲကောင်းကြီးအဖြစ် အိန္ဒိယသမိုင်းမှာ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့တယ်။ ဗုဒ္ဓရဲ့ ဓမ္မလမ်းစဉ်တွေကို လိုက်နာပါရဲ့။ အာသောကရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို တမ်းတပါရဲ့။ ကျနော်တို့လို ပြည်သူတွေအဖို့ ဣစာသယလမ်းထဲမှာ လိုတမရနိုင်ခဲ့သလို ဓမ္မဓါနလမ်းတွေကလည်း ဒေသနာဉာဏ်ကို မစွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့ပါဘူး။ ကျနော် တွေ့နေရတဲ့ ကျောက်မြောင်းက လမ်းတွေဟာ တကယ်တော့ သတိသံဝေဂနဲ့ ဘဝဒုက္ခတွေကို ချုပ်ငြိမ်းစေတဲ့ အမည်တွေ ဖြစ်ခဲ့တယ်။
အာသောကလမ်းထိပ်က အရက်ဆိုင်မှာ ကျနော့်မိတ်ဆွေ ကျောင်းဆရာက သူ့ကလေး နေမကောင်းလို့ ရန်ကုန်ကို ဆေးခန်းလာပြရင်း သူ အိမ်မပြန်နိုင်တော့တဲ့အကြောင်းကို ပြောတယ်။ သူဇာတိ မြို့ကလေးက သူမွေးဖွားကြီးပြင်းရာ အိမ်ကလေး မရှိရှာတော့ဘူး။ တိုက်ခန်းရှာမရတဲ့ အသံတွေ၊ ခဏ ခဏ အိမ်ပြောင်းရတဲ့ ဒုက္ခတွေ။ စားဝတ်နေရေး အဆင်မပြေမှုတွေဟာ ရက္ခိုင်သံပါတဲ့ ညီးကြိုင်သံတွေအဖြစ် ဒီလမ်းတွေထဲ အများဆုံး ကြားကြရတယ်။ လူငယ်တွေက အနာဂါတ်ကို ကြောက်ကြတယ်။ လူကြီးတွေက တိုက်ခန်းပေါ်က ဘဝကို ညီးကြတယ်။ အမျိုးသမီးတချို့ရဲ့ လက်ဝတ်ရတနာတွေဟာ အရောင်းဆိုင်တွေဆီ ပျောက်ကွယ်သွားကြတယ်။ စစ်ဘောင်ကျယ်လာသလို လူတွေရဲ့ သောကကလည်း ကျယ်ပြန့်လာခဲ့တယ်။
ခေါင်းပေါ်က ဂျက်မပျံတာ။ ဗုံးတွေ မိုးရွာသလို မရွာတာ။ မိသားစုဝင်တွေရဲ့ အသက်တွေ မဆုံးရှုံးတာက လွဲရင် ကျနော်တို့ရဲ့ နေ့စဉ် ဒုက္ခတွေကလည်း သေးငယ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။
အဆင်ပြေသလား မေးဖို့ အားနာရတဲ့ ဒီရပ်ဝန်းမှာ “ ဟင်..အင်း” လို့ ခေါင်းခါပြမှုနဲ့ သက်ပြင်းချတဲ့ အသံတွေကို ခဏ ခဏ ကြားရတယ်။ ကျနော်တို့ဟာ လှောင်အိမ်တွေထဲက ဇွန်ဘီကောင်တွေလို ဖြစ်လာကြတယ်။ အဖွဲ့ပေါင်းစုံက “ သင့်အား အလိုရှိသည်” လို့ ဦးစားပေးခံရတဲ့ လူငယ်တွေဟာ အပြင်ထွက်မှာ ကြောက်လာကြတယ်။ ကြက်သားနဲ့ ကြက်ဥဟာ ရန်ကုန်ရောက် ရက္ခိုင်ဇွန်ဘီတွေအတွက် အာဟာရ ဖြည့်စွက်တဲ့ အစားအစာ ဖြစ်လာခဲ့တယ်။ ပုစွန်၊ ဂဏန်းနဲ့ သားငါးတွေဟာ ရက္ခိုင်တယောက်အတွက် မွေးရာပါ အစားအစာ ဆိုပေမယ့် ဒီမှာတော့ ဈေးတောင် မမေးရဲတော့။
လူမှုရေးတွေ ခေါင်းပါးလာတယ်။ အသိမိတ်တွေ အရင်းအရှာတွေ၊ ဆရာသမားတွေရဲ့ နာရေးနဲ့ လူမှုရေးတွေကိုတောင် မရောက်နိုင်ကြတော့ဘူး။ အချင်းချင်းတွေ့ဆုံကြရင် အာရက္ခပြည်အကြောင်းကို ပြောကြတယ်။ ဒါပေမယ့် ညီးကြိုင်သံတွေချည်းပါပဲ။
ပိုက်ဆံပေါတဲ့လူတွေက အာဏာရှိတဲ့လူတွေနဲ့ ပေါင်းတယ်။ သူတို့ စီးပွားဖြစ်သွားကြတယ်။ ဒီလိုမျိုး ရက္ခိုင်ဘူဇွာတွေ၊ ရက္ခိုင်အီလစ်တွေဟာ အာဏာရှိတဲ့လူတွေဆီမှာ မှန်လှပါဘုရားလို့ ပုဏ္ဏားလို ပုဏ္ဏားရ လုပ်တယ်။ ကားအကောင်းစားစီးပြီး ယစ်ရည်ရွှမ်းနေတဲ့ ရက္ခိုင်တွေ။ ဘယ်သူသေသေ ငတေမာနေရရင် ပြီးတယ်ဆိုတဲ့ ရက္ခိုင်တွေကိုလည်း ကျောက်မြောင်းမှာ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ စစ်ကြားမှာ လုံးဝ ချမ်းသာသွားသူနဲ့ လုံးဝ ဆင်းရဲသွားသူ ဒီ လူတန်းစား ၂ မျိုးပဲ ရှိတယ်။ လူလတ်တန်းစားတွေ ပျောက်ထွက်သွားတယ်။
တကယ်တော့ ကျနော်တို့လို ရန်ကုန်ရောက် စစ်ရှောင်ရက္ခိုင်တွေကို အာရက္ခပြည်က မျိုးချစ်သူတချို့အမြင်အရ ထန်းတောဘက်က လူတွေ ဖြစ်တယ်။ သူရဲ ဘောကြောင်စွာ ကိုယ့်မြေကိုယ့်ရေကို မချစ်ခင်ပါဘဲ ထန်းတောကို ခိုလှုံခဲ့ကြသူတွေအဖြစ် မှတ်ချက် ပေးကြတယ်။ ဒီလိုပါပဲ ရန်ကုန်ဆိုတဲ့ မြို့ပြကြီးကို ရှေ့ဦးစွာ ရောက်နှင့်နေကြတဲ့ စွန့်ဦးတီထွင် ရန်ကုန်ရောက် ရှေးဦး ရက္ခိုင်တွေကလည်း ကျနော်တို့ကို ဗိုင်းရစ်ပ်တွေ လှိုက်စားနေတဲ့ ရက္ခိုင်ဇွန်ဘီတွေလို့ ထင်ကြတယ်။
ရန်ကုန်လို မဟာမြို့တော်ကြီးမှာ “ ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကို လွန်သော နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော်ခန့်က တည်ခဲ့၏” ဆိုတဲ့ အသိကလေးနဲ့ ကျနော်တို့လို ရက္ခိုင်တွေ ရှေးတိုးဖို့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ဆွေစဉ်မျိုးဆက် ရန်ကုန်မှာ မွေးဖွားခဲ့တဲ့ ရန်ကုန်ရောက် ရက္ခိုင်သား၊ ရခိုင်သမများစွာဟာ သမိုင်းကြောင်းတွေကို သိနှင့်ပြီ ဖြစ်ကြပါတယ်။ သူတို့ဟာ ရက္ခိတ စိတ်ဓာတ်အပြည့်နဲ့ ဘယ်အစိုးရမင်းများတက်တက် ရာထူး၊ ရာခံ ရှိကြပါတယ်။ ဖြစ်အောင်လည်း ကြိုးစားကြပါတယ်။
မြို့တော်စစ်တွေက နာမည်ရှိတဲ့ စားသောက်ဆိုင်တွေ ကျောက်မြောင်းမှာ အစားထိုးလာကြတယ်။ မနက်ခင်းကနေ ညနေပိုင်းအထိ လဖက်ရည်ဆိုင်တွေဟာ ရက္ခိုင်မှု ပြုခြင်းခံနေရတယ်။ ဈေးထဲ၊ အရပ်ထဲ လျှောက်သွားမိရင် လူ ၂၀ မှာ အနည်းဆုံး မျက်နှာသိ ၃ ဦးလောက်ကို မြင်ကြရတယ်။ တချို့က ဝတ်ကောင်းစားကောင်းတွေနဲ့ ဟန်ပြကြသလို တချို့မှာတော့ ညှိုးညှိုးငယ်ငယ်ကလေးနဲ့ ကျောက်မြောင်းရဲ့ သိပ်သည်းလှတဲ့ သောကကို ခံစားနေကြရသလိုပါ။ ဒီလူတွေအများစုဟာ အဆင်ပြေနေကြတာ မဟုတ်ပါဘူး။ မိမိတို့ရဲ့ အခက်အခဲ ကိုယ်စီနဲ့ အသက် ရှင်သန်ဖို့ ကြိုးစားနေကြသူတွေ ဖြစ်တယ်။
ကျောက်မြောင်း ညနေခင်းတွေဟာ ပွဲဈေးတန်းကြီးလို စည်ကားလို့ နေတယ်။ ဘီယာ၊ အရက် စတဲ့ သောက်စရာ ယမကာအနံ့။ စီးကရက်နဲ့ အကြော်အလှော်အနံ့တွေဟာ လမ်းဘေး ဖြတ်လျှောက်သူတွေကို ဆွဲဆောင်ကြတယ်။ ကလေးတချို့ လက်ဖြန့် တောင်းရမ်းနေကြတယ်။ ခပ်မိုက်မိုက် လူငယ်တချို့က ဂီတာလေးခေါက်ပြီး သီချင်းကို တိုးတီးစွာ ဆိုကြတယ်။ ဆေးခြောက်နံ့ သင်းနေတဲ့ ရက်စ်ပါဝတ်စုံနဲ့ လူငယ်တချို့က ဘုရားကို ကျိန်ဆဲနေကြတယ်။ အလန်းစား ဖက်ရှင်တွေနဲ့ မိန်းကလေးကိုတော့ ဆိုင်တွေ၊ လမ်းတွေပေါ်မှာ တွေ့ရတယ်။
တကယ်လည်း ကျောက်မြောင်းဟာ ကျနော်တို့လို ထန်းတောဘက် ခိုလှိုတဲ့ ရက္ခိုင်ဇွန်ဘီတွေရဲ့ မြို့တော် ဖြစ်လာခဲ့တယ်။ အလွန် ခန်းညားလှပတဲ့ လမ်းအမည်တွေရှိတဲ့ ကျောက်မြောင်းဟာ ရက္ခိုင်ထန်းတော ဘက်တော်သားတွေ ခိုလှုံရာ။ ရက္ခိုင်ဇွန်ဘီတွေ လဲလှောင်းရာအရပ် ဖြစ်လာခဲ့တယ်။
မနှက်ဖြန် ကျောင်းတွေ ဖွင့်ပြီ။ ကလေးတွေကို ကျောင်းပို့ရတော့မယ်။ ကျုရှင်လခတွေ ပေးရတော့မယ်။ အိမ်ခန်းငှားခတွေ ပေးရပါဦးမယ်။ စိတ်တွေက ငြိမ်းချမ်းမှု မရဘူး။ ဒါကြောင့် ငြိမ်းချမ်းရေး သူရဲကောင်းကြီး အာသောကလမ်းထိပ်က အရက်ဆိုင်ထဲ အပေါ့စား ဝီစကီ ၈ ပတ်ပြားတပိုင်းကို မော့ချခဲ့တယ်။ ဘဝရဲ့ အခက်အခဲတွေ၊ ဆာလောင်မှုတွေ၊ သောကတွေကို ခဏလောက် ကျနော် မေ့ထားလိုက်ချင်တယ်။ အသိမိတ်ဆွေတွေကို နှုတ်ဆက်တယ်။ ခံစားမှုတွေကို မြိုသိပ်လိုက်တယ်။ ခြေလှမ်းမှန်အောင် ထိန်းလျှောက်လာခဲ့တယ်။
အာသောကမှတ်တိုင်မှာ မတ်တပ်ရပ်ပြီး ဘတ်စ်ကားစောင့်တယ်။ အာသောကမင်းကြီးလို စိတ်ကို ငြိမ်းချမ်းစေချင်တယ်။ ပြီးတော့ သတိပဌာန်လမ်းထိပ်ကအတွေးလို စိုးရိမ်မှု၊ ငိုကြွေးမှု၊ စိတ်ပူပင်မှုတွေကို ပျောက်ကင်းကြစေဖို့ သတိပဌာန်တရားကိုလည်း ပွားနေချင်မိတယ်။ အဲဒီတော့ ကျနော်ဟာ အာသောကမင်းကြီးလို စစ်ကိုမုန်းတဲ့ ဘုရင်တပါးရဲ့ ရှေ့တော်မှောက်မှာ လူဖြစ်ရပါစေသားလို့ ဆုတောင်းတယ်။ အဲဒီနောက် ဘတ်စ်ကားစောင့်ရင်း စိမ်းစိမ်းညို့ညို့ ရက္ခိုင် ရိုးမကြီးကို အတွက်ပေါ်လာမိတယ်။
“ စိမ်းညိုမှိုင်းကေ နွယ်ချိုဖိုးခေါင် ရိုးမတောင်လေ။ အဖရက္ခိုင် မဏ္ဍိုင်ကြီး ထွန်းလီလတ်တေ” လို့ ကျနော် အော်ဆိုလိုက်တယ်။ ရာနှင့်ချီသော မျက်လုံးပေါင်းများစွာဟာ ကျနော့်ဆီကို ရောက်လာကြတယ်။ ကျောက်မြောင်းမှာ “ ရက္ခိုင်အရူး” တယောက် ရောက်နေပြီဆိုတဲ့ အကြည့်နဲ့ တီးတိုးသံတွေကို ကြားလိုက်ရတော့တယ်။
မနက်ဖြန်လည်း ဗုံးကြဲတဲ့ သတင်းတွေကို ကျနော် ကြားရပါဦးမည်။ အသောကမင်းကြီးကို အားနာမိပါရဲ့ လူဆိုး၊ လူမိုက်တွေကို နားလည်ခွင့်လွှတ်ဖို့ ဖြစ်နိုင်ပါရဲ့လားလို့ ကျနော့်စိတ်က မေးနေမိတယ်။ မနက်ဖြန် အင်တာနက် ဖွင့်မိရင်တော့ “ ကျောက်မြောင်းက ရက္ခိုင်အရူး အသောကမှတ်တိုင်ကို အရိုအသေ ပေးနေတဲ့ပုံလေးများ တက်လာလေမလား ကျနော် မသိတော့ပါ။
မောရဇော်
