အာရက္ခတိုင်းမ်စ် (၁၃ မေ ၂၀၂၆)
မြောက်ပိုင်းညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ AA, TNLA, MNDAA တို့ ၃ ဖွဲ့ဟာ အရေခြုံအသွင်ပြောင်း အစိုးရနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးယူတာထက် အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေးကိုပဲ လုပ်လာနိုင်တယ်လို့ တရုတ်-မြန်မာအရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာလှကျော်ဇောက အာရက္ခတိုင်းမ်စ်ကို ပြောပါတယ်။
“စကားပြောတာတွေကတော့ ရှိနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ငြိမ်းချမ်းရေး ရနိုင်လောက်တဲ့အထိတော့ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ကျမကြည့်တယ် လွန်ရောကျွံရောရရင် အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေးပဲ။ အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေး လုပ်ပြီးတော့ အခု MNDAA ကိုဆိုရင် ကောင်းသွားတာက စစ်တပ်က လေယာဉ်နဲ့ ဗုံးမကြဲနိုင်တော့ဘူးလေ။ ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် အေးအေးဆေးဆေး တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ တည်ဆောက်လို့ ရသွားတာ။ TNLA လည်း ဒီလိုပဲ မြို့တမြို့ကို ပြန်ပေးပြီးလိုက်တဲ့နောက်ပိုင်း သူ့ဒေသကို ဘယ်သူမှ လာပြီးတော့ ဗုံးကြဲတာ တိုက်ခိုက်တာ မဟုတ်တော့ဘဲနဲ့ သူ့ဒေသလေးမှာသူ ဒီလို နေလို့ ရသွားတာပေါ့။ သဘောကတော့ တတ်နိုင်သမျှ အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေးလောက်အထိတော့ ရနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ငြိမ်းချမ်းရေး ရလောက်တဲ့အထိတော့ မဖြစ်နိုင်ဘူး ထင်တယ်” လို့ သူက ပြောပါတယ်။
မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်တဲ့ အရေခြုံ အယောင်ဆောင် အသွင်ပြောင်း အစိုးရဟာ ဧပြီလ ၂၀ ရက်ကနေ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက် မတိုင်မီ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး လုပ်ဖို့နဲ့ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက် မတိုင်ခင် နောက်ဆုံးထားပြီး လာကြဖို့ ခြိမ်းခြောက် ဖိအားပေးပုံစံနဲ့ ဖိတ်ခေါ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
AA အနေနဲ့ စစ်ပမ်းတဲ့အခါသော်လည်းကောင်း၊ တရုတ်ဖိအားများတဲ့ အခါတွေ ရှိလာရင်လည်းကောင်း အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေးကို ဝင်လာနိုင်ကြောင်း တရုတ်-မြန်မာအရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာလှကျော်ဇောက အာရက္ခတိုင်းမ်စ်ကို ပြောပါတယ်။
“ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ AA က တော်တာ်များများ ရထားပြီးပြီ။ တကယ်လို့ သူ စစ်ပမ်းတယ်လို့ သူ့ဘာသူထင်ရင် ဒါမှမဟုတ် တရုတ်ရဲ့ဖိအားတွေရှိလာရင် သူ့အနေနဲ့ အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေးကို ဝင်နိုင်တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆို သူရထားတာက ရက္ခိုင်ပြည်နယ် တခုလုံးနီးနီးကို သူ ရထားပြီးပြီ။ နေရာတချို့ပဲ ကျန်တာ ဖြစ်တာကို။ အဲဒီတော့ သူက အားလုံးကို ရပြီးမှ ရပ်တာလည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်။ သို့မဟုတ် သူ့အနေနဲ့ ဗမာပြည်ဘက်ကို ဆင်းချလာတာလည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်နိုင်တယ်။ မပြောနိုင်သေးဘူး အခြေအနေ ကြည့်ရမှာ။ သူတို့က ဒီလို စစ်အာဏာရှင်စနစ်နဲ့ ဆက်ဆံတဲ့အခါမှာတော့ သူတို့ သဘောထားက တညီတညွတ်တည်းပဲ။ သို့သော်လည်း ကိုယ့်အဖွဲ့၊ ဒေသ၊ ပထဝီအနေအထား မတူတဲ့အောက်မှာ၊ နောက်တခုက လူမျိုးရေးတွေရော၊ ဘာတွေရော မတူတော့တဲ့အောက်မှာ သူတို့ နည်းနည်း ကွဲပြားလိမ့်မယ် ထင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အခြေခံအားဖြင့် မူအရတော့ သူတို့ တဖက် တဖက်တည်း ကြည့်ပုံရတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆို AA အဖွဲ့က မြောက်ပိုင်းမှာလည်း ရှိတာကို” လို့ သူက ပြောပါတယ်။
လက်ရှိမှာတော့ စစ်ကောင်စီတပ်တွင်း ခေါင်းဆောင်အပြောင်းအလဲ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ကချင်၊ ချင်းနဲ့ စစ်ကိုင်းတို့မှာ ထိုးစစ်တွေ ပြုလုပ်လာပြီး နယ်မြေအချို့ ပြန်လည် ထိန်းချုပ်လာနေသလို ရက္ခိုင်ပြည်ကိုလည်း လေကြောင်းနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုတွေ ဆက်တိုက် ပြုလုပ်လာနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
လက်ရှိမှာတော့ ရက် ၁၀၀ အတွင်း ဖိတ်ခေါ်ထားတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက ဆက်တိုက်တွေ့လာနေခဲ့တဲ့ NCA ထိုးထားတဲ့ ၇ ဖွဲ့ကိုပဲ ဖိတ်ခေါ်ထားသေးကြောင်းလည်း သိရပါတယ်။
