တော်လှန်ရေးကာလ အာရက္ခပြည်ကိုစွန့်ခွါသွားခြင်း၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ

🖊️မင်းသုတ🖊️

အိမ်တအိမ် (သို့မဟုတ်) ခြံဝင်းတခုခု လုံခြုံမှု ရှိစေရန် အိမ်ပိုင်ရှင်၊ ခြံဝင်းပိုင်ရှင်များက ခြံစည်းရိုး ခတ်လေ့ ရှိကြသည်။ ခြံစည်းရိုး ခတ်ထားမှ အိမ်တွင်း လုံခြုံမှုကို စိတ်ချနိုင်သည်။ ရပ်ထဲ၊ ရွာထဲတွင် ဆိုပါကလည်း သောက်ရေကန်များကို ကျွဲ၊ နွား တိရိစ္ဆာန်များ ဝင်မသော​က်စေရန် ခြုံစည်းရိုး ခတ်လေ့ ရှိကြသည်။ ရက္ခိုင်အခေါ် “တပ်ခြံ” ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ သောက်ရေကန်၊ သုံးရေကန်များကို ကျွဲ၊ နွား တိရိစ္ဆာန်များ မဝင်စေရန် တပ်ခြံ (ခြံစည်းရိုး) ထိုးရန်အတွက် တအိမ် တယောက်ကျ ပူးပေါင်း ပါဝင်ပေးကြရသည်။ ရပ်/ရွာ ဥက္ကဌဟု ခေါ်ဆိုသည့် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး (များ) ၏ အစီအစဉ်ဖြင့် ရွာဆော်က ဆော်ဩပေးရသည်။ ရပ်သူ ရွာသားများကလည်း တာဝန်သိစိတ်ဖြင့် ပူးပေါင်း ပါဝင်ကြသည်။ ခြံစည်းရိုး ခတ်လိုက်သည့်အခါ ကျွဲ၊ နွား တိရိစ္ဆာန်များလည်း ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်း မရှိဘဲ ရေကန်များလည်း လုံခြုံသွားသည်။ ရပ်သူ ရွာသားများသည်လည်း သန့်ရှင်းသည့် ရေများကို သောက်သုံးကြရသည်။

အိမ်၊ ခြံများတွင် ခြံစည်းရိုးများ ကာရံ တပ်ဆင်ထားပါကလည်း ပြင်ပ ရန်သူများ၏ အန္တရာယ် ရန်စွယ်ကို ကာကွယ် ပေးနိုင်သည်။ အိမ်သားများ အတွက်လည်း လုံခြုံမှုကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်။ ခြံစည်းရိုး မရှိသည့် သောက်ရေကန်များကို ကျွဲ၊ နွား တိရိစ္ဆာန်များ အလွယ်တကူ ဝင်ရောက်နိုင်သလို ခြံစည်းရိုး မရှိသည့်အိမ်၊ ခြံ (သို့မဟုတ်) ခြံစည်းရိုး အားနည်းသည့် အိမ်၊ ခြံ ဆိုပါကလည်း ပြင်ပက ရန်မူလိုသူများ၊ သူခိုး၊ ဓားပြများ အလွယ်တကူ ဝင်ရောက် ဖောက်ထွင်းနိုင်ပါသည်။ အိမ်တွင်း (မိသားစု) လုံခြုံမှုကို အာမခံချက် မပေးနိုင်ပါ။ လုံခြုံရေးကို ခြိမ်းခြောက် ခံရနိုင်သည်။ ခြံစည်းရိုး ကောင်းရင် ကောင်းသလို အိမ်တွင်း (မိသားစု) လုံခြုံမှုကို ကောင်းမွန်စွာ ပေးစွမ်းနိုင်သည်။ ယင်းကြောင့် အိမ်တိုင်း အိမ်တိုင်းသည် ခြံစည်းရိုးကို ဦးစားပေးအဖြစ် ကာရံ တပ်ဆင်လေ့ ရှိကြသည်။ အထူးသဖြင့် မြို့ပေါ်လောကတွင် ငွေကြေး တတ်နိုင်သူများသည် အုတ်၊ ကျောက်များဖြင့် သေချာ ကျနစွာ ပြုလုပ်ကာ သံဇကာ၊ သံကြိုး၊ သံဆူးများကို အရံအတားအဖြစ် ထည့်သွင်း ကာရံ တပ်ဆင်လေ့ ရှိကြသည်။ အိမ်တွင်း လုံခြုံရေးကို အထူးပြု တပ်ဆင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

အိမ်များနှင့် သောက်ရေကန်များကို ခြံစည်းရိုး ကာရံ တပ်ဆင်ရသလို နိုင်ငံတော်၏ လုံခြုံရေးကိုလည်း ခြံစည်းရိုး ခတ်ကြရသည်။ ခြံစည်းရိုးများ တပ်ဆင်ရသည်။ နိုင်ငံတော်ကို ခြံစည်းရိုး ကာရံ တပ်ဆင်နိုင်မှ ပြည်ပ ကျူးကျော်ရန်များကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံသားများ၏ အသက်၊ အိုးအိမ်များကိုလည်း ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။ လုံခြုံရေး ပေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတနိုင်ငံ၏ ခြံစည်းရိုးဆိုသည်မှာ စစ်တပ်ကို ပြောဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ စစ်တပ်အင်အားကြီးခြင်း၊ ခေတ်မီ စစ်လက်နက်ကောင်းများ တပ်ဆင်ထားနိုင်ခြင်း၊ နည်းပညာဆိုင်ရာ လက်နက်များကို ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်းနှင့် စစ်သည်တော်များ၏ စစ်ရေးစွမ်းဆောင်ရည် ပြည့်ဝခြင်းများသည် ထိုနိုင်ငံ၏ လုံခြုံရေးကို အာမခံချက် ပေးနေခြင်း ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံသားများကိုလည်း ကာကွယ်၊ စောင့်ရှောက်ပေးနေခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်အင်အား နည်းပါးခြင်း၊ ခေတ်မီ လက်နက်ကြီးများကို မပိုင်ဆိုင်ခြင်း၊ နည်းပညာရပ် ဆိုင်ရာများ အားနည်းခြင်း၊ စစ်သည်တော်များ စစ်ရေးစွမ်းဆောင်ရည် ကျဆင်းခြင်းများ ဖြစ်နေပါက အဆိုပါ နိုင်ငံတော်အား ပြည်ပရန်သူတော်များ၏ ကျူးကျော် ဝင်ရောက်မှုကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မည် မဟုတ်သလို နိုင်ငံသားများ၏ လုံခြုံရေးကိုလည်း အာမခံချက် ပေးနိုင်မည် မဟုတ်ပါ။ ရှေးခေတ်က ဘုရင်များသည်လည်း နိုင်ငံတော်နှင့် ပြည်သူ့ လုံခြုံရေး ရှိစေရန် စစ်ရေး စွမ်းဆောင်ရည် ပြည့်ဝသော စစ်သည်တော်များနှင့်အတူ မြို့တံခါး၏ လုံခြုံရေးကို အထူး ဆောင်ရွက်လေ့ ရှိခဲ့ကြသည်။

ယနေ့ ကမ္ဘာကြီးတွင်လည်း နိုင်ငံတော်၏ ခြံစည်းရိုးဟု ခေါ်ဆိုသည့် စစ်တပ်ကို အင်အား ဖြည့်တင်းခြင်း၊ ခေတ်မီ စက်လက်နက်များ တပ်ဆင်ခြင်း၊ နည်းပညာရပ် ဆိုင်ရာများကို ကောင်းမွန်စွာ အသုံးချနေခြင်းများဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ ခြံစည်းရိုးကို အဆင့် မြှင့်တင်နေကြခြင်း ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်နှင့် ပြည်သူလူထု၏ လုံခြုံရေးကို အထူးပြု ကာကွယ်ပေးနေကြခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်၏ ခြံစည်းရိုးဟု ခေါ်ဆိုသည့် စစ်တပ်ကို စစ်သည်အင်အား ဖြည့်ဆည်းခြင်းမှာလည်း နှစ်မျိုးနှစ်စား ရှိကြောင်းကို သိနိုင်သည်။ အမြဲတမ်း စစ်သားနှင့် ပြည်သူ့စစ်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် Mandatory Military Service ဟု ခေါ်ဆိုသည့် မဖြစ်မနေ စစ်မှုထမ်းရသည့် နိုင်ငံ အများအပြား ရှိနေသည်။ ပြည်သူ့စစ်ဟု အလွယ်တကူ နားလည်နိုင်သည်။

အာရှတွင် တောင်ကိုရီးယား၊ မြောက်ကိုရီးယား၊ စင်္ကာပူ၊ ထိုင်း၊ ဗီယက်နမ်၊ အစ္စရေး၊ အီရန်၊ တူရကီနှင့် ထိုင်ဝမ် နိုင်ငံများသည် ပြည်သူ့စစ် ထမ်းဆောင်ရသည့် နိုင်ငံများ ဖြစ်ကြသည်။ ဥရောပတွင် ဆိုပါက ဖင်လန်၊ ဆွီဒင်၊ နော်ဝေ၊ ဒိန်းမတ်၊ အတ်စတိုနီးယား၊ လစ်သူရေးနီးယား၊ လတ်ဗီးယား၊ ဂရိ၊ ဆိုက်ပရပ်စ်၊ ဩစတြီးယားနှင့် ခရိုအေးရှား နိုင်ငံများ ဖြစ်ကြသည်။ အာဖရိကတွင် ဆိုပါက အီဂျစ်၊ အယ်ဂျီးရီးယား၊ ဘရာဇီး၊ မက္ကဆီကိုနှင့် ကိုလံဘီယာ နိုင်ငံများ ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်၊ အင်္ဂလန်၊ ဂျာမနီနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံများတွင် ဆိုပါ​က ပြည်သူများသည် တာဝန်သိစိတ်ဖြင့် စေတနာ့ ဝန်ထမ်းအဖြစ် ထမ်းဆောင်နေကြသည်ဟုလည်း သိရသည်။

တောင်ကိုရီးယားတွင် ဆိုပါ​က နာမည်ကြီး သရုပ်ဆောင်များ အပါအဝင် K-Pop အဖွဲ့က အမျိုးသား အဆိုတော်များ၊ BTS အဖွဲ့က အမျိုးသား အနုပညာရှင်များ၊ BLACKPINK အဖွဲ့က အမျိုးသား အနုပညာရှင်များလည်း သတ်မှတ်ချက်နှင့်အညီ ပြည်သူ့စစ် ထမ်းဆောင်ကြရသည်။ တချို့သော နိုင်ငံများတွင် ခြွင်းချက်အားဖြင့် နိုင်ငံ့ဂုဏ်ဆောင် ပုဂ္ဂိုလ်များကို ပြည်သူ့စစ် ကင်းလွတ်ခွင့် ပေးလေ့ ရှိကြသည်။ အစ္စရေး၊ နော်ဝေ၊ ဆွီဒင်နှင့် ဒိန်းမတ် နိုင်ငံများတွင် ဆိုပါ​က အမျိုးသမီးများလည်း စစ်မှုထမ်း ဆောင်ကြရသည်။ အဆိုပါ နိုင်ငံများသည် တိုင်းပြည် လုံခြုံရေးနှင့် ပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးအတွက် အမျိုးသမီးများကလည်း တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်နေကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ပြည်သူ့စစ်ကို အလှည့်ကျ ထမ်းဆောင်ရခြင်းသည်လည်း နိုင်ငံတော်နှင့် ပြည်သူ့လုံခြုံရေးကို အလှည့်ကျ တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ရခြင်းဟု နားလည်နိုင်ပါသည်။

အစ္စရေးနိုင်ငံသည် ရန်သူတော်များ၏ အလယ်တွင် တည်ရှိနေသောကြောင့် ခြံစည်းရိုးဟု ခေါ်ဆိုသည့် နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေး စစ်တပ်ကို အမြဲလိုလို ဂရုတစိုက်ဆောင်ရွက်လေ့ ရှိသည်။ နှစ်ပေါင်း ထောင်နှင့်ချီပြီး နိုင်ငံ ပျောက်ဆုံးနေခဲ့ခြင်း၊ ကမ္ဘာကြီးတွင် လူမျိုးရေးအရ ခွဲခြားခံနေခဲ့ရခြင်း၊ အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံတချို့နှင့် အချိန်မရွေး ပြဿနာ အဓိကရုဏ်း (နယ်မြေအငြင်းပွါးမှုပြဿနာ) များ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ခြင်း အစရှိသည့် အကြောင်းများကြောင့်လည်း အစ္စရေးနိုင်ငံတော်သည် နိုင်ငံ့ ခြံစည်းရိုးဟု ခေါ်ဆိုသည့် စစ်တပ်ကို အမြဲတမ်း အဆင်သင့် ဖြစ်စေရန် စီမံထားခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အရွယ်ရောက်ပြီး အမျိုးသမီးများလည်း သတ်မှတ်ချက်များနှင့် အကျုံးဝင်ပါက ပြည်သူ့စစ် ထမ်းဆောင်ကြရသည်။ ပြည်သူများကလည်း မငြီးမငြူဘဲ တာဝန်သိစိတ်ဖြင့် ထမ်းဆောင်ပေးကြသည်။ ဈေးသွား၊ ဈေးလာများ ပြုလုပ်ရာတွင်လည်း သေနတ်များကို ခရီးဆောင် ပစ္စည်းတမျိုးအဖြစ် ကိုယ်နှင့်မကွာ အမြဲ သယ်ယူလေ့ ရှိကြသည်။ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအတွက် အချိန်တိုင်း အဆင်သင့် ဖြစ်နေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

အာရက္ခပြည် ပြန်လည် တည်ဆောက်ရာတွင်လည်း National Defence Emergency Provision (NDEP) ဆိုသည့် “အမျိုးသားကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ အရေးပေါ်ပြဋ္ဌာန်းချက်” ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၈) ရက်နေ့တွင် တရားဝင် ပြဋ္ဌာန်းပေးခဲ့သည်။ NDEP ထုတ်ပြန်ပြီးချိန်တွင် မိမိတို့ အသိစိတ်ဖြင့် ဝင်ရောက် ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသည့် လူငယ်များ ရှိခဲ့ကြသလို တချို့သော လူငယ်များသည်လည်း NDEP ကို ရှောင်လွှဲလို၍ ရန်ကုန်သို့လည်းကောင်း၊ ရန်ကုန်မှတဆင့် ပြည်ပ နိုင်ငံရပ်ခြားများကို ထွက်ပြေး ပုန်းရှောင်သူများလည်း ရှိနေခဲ့သည်။ ယင်းသို့ မိမိတို့ အာရက္ခတပ်တော်အတွင်း ပြည်သူ့စစ်ကို ရှောင်လွှဲလို၍ ရန်ကုန်နှင့် နိုင်ငံရပ်ခြားများသို့ မှောင်ခိုဈေးကွက်က တရားမဝင် ထွက်ခွါသွားကြသည့်အခါ လမ်းခုလပ်တွင် စစ်ကော်မရှင် တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် တွေ့ဆုံ၍ ဖမ်းဆီးခံရခြင်းမျိုးလည်း ရှိကြသည်။ ဖမ်းဆီးခံရသည့်အခါ ငွေကြေး မတော်မတရား တောင်းခံမှုများ ရှိသည်။ တောင်းဆိုသည့် ငွေကြေးများကို မပေးနိုင်သည့်အခါ စစ်သင်တန်းပေးပြီး ရှေ့တန်း စစ်မျက်နှာများသို့ ပို့ဆောင်ပေးလေ့ ရှိကြသည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၂၅/၂၇) ရက်နေ့များတွင် ရန်ကုန်သို့ ထွက်ခွာကြသည့် တောင်ကုတ်ဒေသခံ (၄၉) ယောက်သည် ပဲခူးတိုင်း၊ ပြည်တံတား စစ်ဆေးရေးဂိတ်အတွင်း စစ်ကော်မရှင်ထံတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်ဟု သတင်းစာမျက်နှာများတွင် ဓာတ်ပုံနှင့်တကွ ဖော်ပြခဲ့ကြသည်ကို ​တွေ့မြင် ဖတ်ရှုခဲ့ရသည်။ သက်ကြီးပိုင်း (၄) ဦး ပါရှိပြီး တခြားသူများမှာ လူငယ်များဟု သိရသည်။ အဆိုပါ ဖမ်းဆီးခံများထံက စစ်ကော်မရှင် တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် တဦးလျှင် ငွေကျပ် သိန်း (၅၀) စီတောင်းခံခဲ့သည်ဟု သိရ၏။ သက်ကြီးပိုင်း လေးဦးသာ သူတို့ တောင်းဆိုသည့် ငွေကြေး ပမာဏကို ပေးဆောင်နိုင်ခဲ့သောကြောင့် စစ်ကော်မရှင်၏ အရှင်ငရဲစခန်းထဲက လွတ်မြောက်သွားခဲ့ကြသည်။ ကျန်သည့် လူငယ်များမှာ မပေးဆောင်နိုင်သောကြောင့် ၉၅၉ တပ်ရင်းကတဆင့် ပြည်သူ့စစ်သင်တန်းသို့ ပို့ဆောင်ပေးခြင်း ခံလိုက်ရသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ (၂၈) ရက်နေ့၊ ညအချိန်တွင်လည်း မကွေးတိုင်း၊ မင်းလှမြို့နယ်က ကံတုတနှင့် လိန်ကျောရွာအကြားတွင် ရက္ခိုင်လူမျိုး အယောက် (၃၀) သည် အကြမ်းဖက် စစ်ကော်မရှင် စစ်ကြောင်းတခု၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံလိုက်ရသည်။

အမျိုးသမီး (၁၀) ယောက်နှင့် အမျိုးသား အယောက် (၂၀) ဖြစ်သည်။ ဖမ်းဆီးခံ လူငယ်များအားလုံးသည် မြေပုံမြို့နယ်နှင့် မင်းပြားမြို့နယ်ကဟု သိရသည်။ ထိုနေ့မှာပင်လျှင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF) ထံမှာလည်း အယောက် (၂၀) ထိန်းသိမ်း ခံလိုက်ရသည်။ သူတို့သည် ရန်ကုန်သို့ ဝင်ရောက်ရန် ခရီးဆက်နေကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ကင်းလှည့်လာစဉ် ရိုးတောင်တနေရာတွင် တွေ့၍ ခေါ်ဆောင်သွားခြင်း ဖြစ်သည်။ PDF ထံတွင် ထိန်းသိမ်းခံ လူငယ်များသည် အမ်းမြို့နယ်၊ မင်းပြားမြို့နယ်နှင့် မြေပုံမြို့နယ်များကဟု သိရ၏။ တဦးလျှင် ပွဲစားခ သိန်း (၁၂၀) အထိ ပေးဆောင်ကာ မလေးရှားနိုင်ငံသို့ ထွ​က်ခွါရန် သွားကြခြင်းဟုလည်း သိရသည်။ PDF ထံတွင် ထိန်းသိမ်းခံ လူငယ်များသည် မေလ (၃၁) ရက်နေ့တွင် အာရက္ခတပ်တော် (AA) ထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။

တိုက်ပွဲကာလအတွင်း ရန်ကုန်နှင့် နိုင်ငံခြားများသို့ မှောင်ခိုဈေးကွက်များကတဆင့် တရားမဝင် ထွက်ခွါသွားကြသည့် လူငယ်များသည် မိသားစု စားဝတ်နေရေး အဆင်မပြေသောကြောင့် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများကို ရှာဖွေရန် သွားကြသည်ဟု ဆိုကြသော်လည်း အများစုသော လူငယ်များသည် NDEP ကို ရှောင်လွှဲလို၍ မိမိတို့ အာရက္ခပြည်ကို ထွက်ခွါသွားကြခြင်း ဖြစ်သည်။ တချို့သော လူငယ်များသည်လည်း NDEP နှင့်အကျုံးမဝင်ဘဲ NDEP ကိုရှောင်လွှဲလို၍ ရေခြား၊ မြေခြားသို့ ထွက်ခွါသွားကြသည့်အခါ အကြမ်းဖက် ရာဇဝတ်သားများ ဖြစ်ကြသည့် စစ်ကော်မရှင် ထောင်ထားခဲ့သည့် မိုင်းများ၊ ဗုံးများကို နင်းမိကာ အသက် သေဆုံးသွားသူများ၊ ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းများကို ပေးဆပ်လိုက်ရသည်များလည်း ရှိခဲ့ကြသည်ဟု တောင်ကုတ်ဒေသခံတယောက်၏ ပြောပြချက်အရ သိရှိရသည်။ စစ်ကော်မရှင်၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံရကာ စစ်သင်တန်း ပေးအပ်ခံရပြီးမှ “ရက္ခိုင်လူမျိုး ဗမာစစ်သား” အဖြစ်ဖြင့် စစ်မြေပြင်များသို့ ​ပို့ဆောင်ခံရသည်မျိုးလည်း ရှိတတ်သည်။ ထိုအထဲတွင် မိမိတို့ အာရက္ခပြည်အတွင်းရှိ စစ်မျက်နှာများသို့ ပေးဆောင်ခံရသည်မျိုးလည်း ရှိနေ (ခဲ့) သည်။ အချိန်မီ လက်နက်ချ အလင်းဝင်ရောက်နိုင်ပါက အသက်အန္တရာယ်မှ ကင်းလွတ်ခွင့် ရရှိကြပြီး အချိန်မီ လက်နက်ချ အလင်းဝင်နိုင်ခြင်း မရှိပါ​က စစ်မြေပြင်အတွင်း အသက်ကို ပေးဆပ်ကာ ဘဝတပါးသို့ ကူးပြောင်းသွားရသည်မျိုး ရှိကြသည်ကိုလည်း စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်တချို့၏ ပြောပြချက်ဖြင့် သိရသည်။ ဤသို့ဖြင့် တော်လှန်ရေးကာလတွင် အာရက္ခတပ်တော်၏ NDEP ကို တကိုယ်ရည် အကြောင်းပြချက်များဖြင့် ကိုယ်လွတ်ရုန်း ထွက်ခွါရန် ကြိုးစားကြသည့်အခါ မျှော်လင့်မထားသည့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို ရင်ဆိုင် ကြုံတွေ့လာကြရခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။

ဤကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ တပ်မှူးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်သည် လူငယ်များနှင့် တွေ့ဆုံရာတွင် “တိုင်းပြည် တည်ဆောက်တဲ့အခါ စိတ်နေသဘောထားကိုပြောင်းလဲဖို့ လိုအပ်တယ်။ နိုင်ငံသားတိုင်းဟာ မိမိဘဝ၊ မိသားစုဘဝကို ချစ်တတ်ရုံနဲ့ မပြီးသေး။ တိုင်းပြည်တခုလုံးနှင့် အကျုံးဝင်တဲ့ ချစ်ခြင်းမေတ္တတရား ဖြစ်ဖို့ အရေးကြီးတယ်။ ပြည်သူ့စစ် ခေါ်တဲ့အခါ ကိုယ်လွတ်ရုန်းအဖြစ် ရန်ကုန်နဲ့ ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ ထွက်ခွါသွားကြတဲ့ လူငယ်တွေ အများကြီး ရှိကြတယ်။ ပုံစံမျိုးစုံနဲ့ ထွက်ခွါကြတယ်။ လမ်းခုလပ်မှာ ဖမ်းဆီးခံရပြီး သေဆုံးသွားတဲ့ သူတွေလည်း ရှိကြတယ်။ ရက္ခိုင်လူငယ် အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးတွေ အများကြီးရှိကြတယ်။ ဖမ်းဆီးခံရတာတွေလည်း ရှိကြတာပေါ့။ မင်းတို့တွေလည်း သိကြတာပဲလေ။ ဒါတွေက ပြည်ပသို့ မထွက်ခွာရအောင် ခြိမ်းခြောက် ပြောဆိုနေတာတွေ မဟုတ်ဘူး။ အားလုံးသူ သိထားပြီးဖြစ်တဲ့ အရှိတရားတခုကို ပြောဆိုနေတာ ဖြစ်တယ်။ သူတို့ (စစ်ကော်မရှင်) တွေဟာ ရက္ခိုင်လူငယ်တွေကို ဖမ်းပြီးမှ ရက္ခိုင်စစ်မျက်နှာသို့ ယူဆောင်လာကြတယ်။ ဒီ (ရက္ခိုင်) ကိုရောက်ရင် အလင်းဝင်ကြတယ်။ မီဒီယာတွေမှာက တချို့တဝက်ကိုပဲ ချပြတာ။ မချပြဘဲ ထားတာတွေ အများကြီး ရှိတယ်” ဆိုပြီး ​ပြောဆိုဖူးသည်။ တော်လှန်ရေး ကာလအတွင်း အကြောင်းပြချက် အမျိုးမျိုးပေးကာ ရန်ကုန်နှင့် ပြည်ပ နိုင်ငံရပ်ခြားများသို့ တရားမဝင် မှောင်ခိုဈေးကွက်က ထွက်ခွါသွားကြသောကြောင့် အသက်နှင့် ဘဝကို ပေးဆပ်လိုက်ကြရသည့် လူငယ်များ အများအပြား ရှိနေသလို မိသားစုဝင်များနှင့် အဆက်အသွယ် ပြတ်တောက်ကာ သေသလား၊ ရှင်သလား မသိရဘဲ သတင်းအစအန ပျောက်ဆုံးနေကြသူများလည်း အများအပြား ရှိနိုင်သည်။ တိုက်ပွဲကာလအတွင်း ရန်ကုန်နှင့် ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ ကိုယ်လွတ်ရုန်း ထွက်ခွါသွားကြသည့် ပညာတတ် ဆိုသူများလည်း ရှိနေကြသည်။ မည်သည့်အလွှာကမဆို အာရက္ခပြည်ကို စွန့်ခွါသွားသူများသည် မိမိတို့ အာရက္ခပြည် ပြန်လည် တည်ဆောက်ရာတွင် လူသားအရင်းအမြစ် ဆုံးရှုံးခြင်းတမျိုး ဖြစ်သည်။ ယင်းကြောင့် မိမိတို့ အာရက္ခပြည်ကို စွန့်ခွါသွားသူများသည် အာရက္ခပြည် ပြန်လည် တည်ဆောက်ရာတွင် နိုင်သည့် ကဏ္ဍက ပူးပေါင်းပါဝင်နိုင်ရန် အာရက္ခပြည်သို့ အချိန်မီ ပြန်လာသင့်ပါသည်။ လူဝင်၊ လူထွက် အိမ်ထောင်စု စာရင်းကို သိရှိနိုင်ရန်အတွက်လည်း တပြည်လုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ULA/AA က ဦးဆောင်ပြီး စစ်တမ်းတခုကို ပြုလုပ် ကော​က်ခံသင့်ပါသည်။ ယင်းသို့ ကောက်ခံနိုင်ပါက ထွက်ခွါသွားသူများနှင့် ဝင်ရောက် နေထိုင်သူများ စာရင်းကို သိရှိနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

“ကိုယ့်ပြည်မှာ တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်နေလို့ ရန်ကုန် အပါအဝင် နိုင်ငံရပ်ခြားများသို့ အကြောင်းပြချက် အမျိုးမျိုးပေးကာ ထွက်ခွါသွားကြတဲ့ သူတွေက မှားယွင်းတဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်တခုလို့ ယူဆမိပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆို​တော့ တိုက်ပွဲက ကျနော်တို့ ရက္ခိုင်တပြည်တည်းမှာမှ ကွက်ပြီး ဖြစ်နေတာ မဟုတ်ဘူးလေ။ တနိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ ဖြစ်နေကြတာပဲ။ တနိုင်ငံလုံးက ပြည်သူတွေ စစ်အာဏာရှင်ကို တော်လှန် ဆန့်ကျင်နေကြတာပဲ။ ရန်ကုန်သို့ ရောက်သွားတဲ့ ပြည်သူတွေလည်း လုံခြုံမှု ရှိနိုင်မယ် မထင်ပါဘူး။ အထူးသဖြင့် စိတ်လုံခြုံမှု ရှိနိုင်မယ် မထင်ပါဘူးလေ။ သူတို့တွေအနေနဲ့ ကျီးလန့်စာစား နေကြရမှာ သေချာပါတယ်။ ရန်ကုန်နဲ့ နိုင်ငံခြားတွေကို ပွဲစားခ ပိုက်ဆံ အများအပြား ပေးပြီးမှ တရားမဝင် မှောင်ခိုဈေးကွက်က သွားကြရတဲ့အခါ လမ်းခုလပ်မှာ အကြမ်းဖက် စစ်ကော်မရှင် တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ တွေ့ပြီး ဖမ်းဆီးခံရတာ၊ ငွေကြေး အမြောက်အများကို တောင်းစားခံရတာတွေ​၊ သူတို့ တောင်းတဲ့ ငွေကြေးကို မပေးနိုင်ရင် စစ်သင်တန်းပေးပြီး ရှေ့တန်း စစ်မျက်နှာတွေကို ပို့ဆောင်တာတွေကို သတင်းတွေမှာ ဖတ်လာရတော့ ကျနော့်အနေနဲ့ အတော့်ကို စိတ်မကောင်း ဖြစ်ရပါတယ်။ မိသားစုဝင်တွေနဲ့ ပြည်သူတွေကလည်း ​စိတ်မကောင်း ဖြစ်ကြမှာပဲလေ။ ခေါင်းဆောင် ပုဂ္ဂိုလ်တွေဆိုရင် ပိုပြီးတောင် စိတ်မကောင်း ဖြစ်ကြရမှာပါ။ ဒီလိုမျိုး ဖြစ်လာတာတွေက သူတို့တွေရဲ့ မှားယွင်းတဲ့ ရွေးချယ်မှုကြောင့်လို့ပဲ ရှုမြင်ပါတယ်” ဆိုပြီး စစ်မြေပြင်အတွင်း ပရဟိတ လူမှုကူညီရေး ဆောင်ရွက်နေသူတဦးက သူ့အမြင်ကို ထုတ်ဖော် ပြောဆိုထားသည်။

တော်လှန်ရေး ကာလအတွင်း တပ်တော်ကို အင်အား ဖြည့်တင်းခြင်း၊ ပြည်သူ့စစ် ခေါ်ယူခြင်း၊ စစ်ရေးဆိုင်ရာ နည်းပညာရပ်များကို တည်ဆောက်ခြင်းများသည် အာရ​က္ခပြည်နှင့် အာရက္ခပြည်သူလူထုအတွက် ခြုံစည်းရိုးကို အဆင့်မြင့် တပ်ဆင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ ပြည်သူလူထု လုံခြုံမှု ရှိစေရန် ခြံစည်းရိုးကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ပြုလုပ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ ခြံ​စည်းရိုး ကောင်းမွန်မှ အာရက္ခပြည်နှင့် အာရက္ခပြည်သူလူထု တရပ်လုံးကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မည်၊ စောင့်ရှောက် ပေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ လုံခြုံမှု ပေးစွမ်းနိုင်မည်လည်း ဖြစ်သည်။ ခြံစည်းရိုး မကောင်းမွန်ပါက လုံခြုံမှု၊ ကာ​ကွယ်မှု၊ စောင့်ရှောက်မှုများ ပေးစွမ်းနိုင်လိမ့်မည် မဟုတ်ပါ။ လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန်အတွက်သော်လည်းကောင်း၊ အနာဂတ်အတွက် သော်လည်းကောင်း အာရက္ခပြည်နှင့် အာရက္ခပြည်သူအတွက် အာမခံချက် ရှိနိုင်မည် မဟုတ်ပါ။ တပ်တော် အင်အား ကောင်းမွန်နေပါ ပြည်ပက ကျူးကျော် ဝင်ရောက်လာသော်လည်း အလွယ်တကူ နှိမ်နင်းနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ပြည်ပရန်ကို တိုက်ထုတ်ရန် လိုအပ်သည့်အခါလည်း အဆင်သင့် ဖြစ်နေပါလိမ့်မည်။ မည်သည့်အခါမဆို စစ်ရေးအသိ၊ စစ်ရေးသတိ ရှိနေရန် လိုအပ်ပါသည်။ အာရက္ခပြည် တပြည်လုံး အတိုင်းအတာဖြင့် မလွတ်မြော​က်သေးချိန်မှာလည်း စစ်ရေးက တင်းမာလျက် ရှိနေသည်။

“ဒီနေရာတွေမှာသာ တိုက်ပွဲတွေ မရှိတာ။ သေနတ်သံတွေကို မကြားရတာ။ စစ်တွေမြို့နယ်နဲ့ ကျောက်ဖြူ​မြို့နယ်တွေမှာ တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းထန်နေတယ်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မကွေးတိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်းနဲ့ ချင်းပြည်နယ်တွေမှာလည်း တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းထန်နေကြတယ်။ ငါတို့က သူတို့ (စစ်ကော်မရှင်တွေ) လာမှာကို ထိုင်စောင့်နေတာ မဟုတ်ဘူး။ သူတို့ ရှိတဲ့နေရာတွေကို သွားတိုက်နေကြတာ။ ငါတို့ တိုက်နေတာကလည်း စစ်ကော်မရှင် တခုတည်း မဟုတ်ဘူး။ နယ်စပ်တွေမှာလည်း ထောင်နဲ့ချီတဲ့ လက်နက်ကိုင် ရန်သူတွေ ရှိနေတယ်။ ငါတို့တွေကို ခြိမ်းခြောက်နေကြတယ်။ ငါတို့ရဲ့ အကျပ်အတည်းကို အခွင့်ကောင်းယူဖို့ ကြိုးစားနေကြတယ်။ သူတို့တွေလည်း အချိန်မရွေး ဝင်ရောက်လာနိုင်တယ်။ အဲ့ဒါကြောင့် နယ်စပ်တွေမှာလည်း အာရက္ခစစ်သည်တော်တွေ နယ်စပ် လုံခြုံရေးအတွက်  နေရာယူ ကာကွယ်ထားရတာတွေ ရှိတယ်။ ဒီတခါ ကာထားတာတွေ ကျိုးပေါက်သွားရင် မတွေးရဲစရာ ဖြစ်လိမ့်မယ်။ မင်းတို့၊ ငါတို့ရဲ့ ဘဝတွေ၊ မျိုးဆက်တွေရဲ့ ဘဝတွေလည်း အာမခံချက် ရှိမှာ မဟုတ်ဘူး။ အရှက်နဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာ ဆိုတာလည်း ရှိလာမှာ မဟုတ်ဘူး။ စစ်ပွဲက အရာအားလုံးကို ပြဋ္ဌာန်းပေးတယ်။ စစ်ရှုံးရင် အရာအားလုံး ရှုံးတာပဲ။ ဒါကြောင့် ဒီစစ်ပွဲကို ငါတို့ နိုင်အောင် တိုက်ရမယ်” ဆိုပြီး တပ်မှူးချုပ်က ပြောဆိုခဲ့ဖူးသည်။ ရက္ခိုင်သမိုင်းတွင်လည်း ဘုရင်မင်းစောမွန်သည် မြောက်ဦးမြို့တော်နှင့် မြောက်ဦးနန်းတော်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည့်အခါ သူ၏ အသက်ကို တိုစေခဲ့ပြီး မြို့သက်နှင့် နန်းသက်ကို ရှည်စေခဲ့သည်။ သျှင်မြဝါသည်လည်း နန်းသက်ရှည်စေရန်အတွက် သူ၏ အသက်နှင့်ခန္ဓာကို မည်သူတဦးတယောက်၏ တိုက်တွန်း စေခိုင်းချက်မှမပါဘဲ ကိုယ်တိုင် စတေးပေးခဲ့သည်။ တိုင်းပြည်အတွက်ဆိုပါက မိမိအသက်ကိုတောင်မှ စတေးပေးခဲ့ကြရသည့် ဖြစ်ရပ်မှန်များ ရက္ခိုင်သမိုင်းတွင် ယခင်ကလည်း ရှိခဲ့သည်။ ယခုလည်း ရှိနေကြသည်။ အတိတ်က သမိုင်းဖြစ်ရပ်မှန်နှင့် လက်ရှိ အနေအထားများသည်လည်း မျိုးဆက်သစ် လူငယ်များအတွက် စံနမူနာ ယူစရာ ပြယုဂ်တခုပင် ဖြစ်နေရသည်။

အာရက္ခပြည်သည် အရှေ့ဖက်တွင် ဗမာစစ်ကော်မရှင် ရှိနေပြီး အနောက်ဖက်တွင်လည်း အကြမ်းဖက် လက်နက်ကိုင် ဘင်္ဂလီများ နေရာယူ ထားကြသည်။ အာရက္ခပြည်သည် အရှေ့ရန်နှင့် အနောက်ရန်၏ ကြားနေရာတွင် တည်ရှိနေခြင်း ဖြစ်သည်။ အရှေ့ရန်နှင့် အနောက်ရန်ကို တပြိုင်နက် ရင်ဆိုင် နေရခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ရန်သူတော်များသည် အချိန်မရွေး ဝင်ရောက် ခြိမ်းခြောက် လာနိုင်သောကြောင့် အချိန်တိုင်းမှာ လုံခြုံရေးအသိ၊ လုံခြုံရေးသတိ ရှိရန် လိုအပ်သည်။ ပြည်သူတိုင်း သေနတ်ပစ်တတ်ရန် လိုအပ်လာသည်။ ပြည်သူတိုင်း စစ်သင်တန်းဆင်းများ ဖြစ်ရန် လိုအပ်သည်။ ယင်းကြောင့် တိုင်းပြည်၏ ခြံစည်းရိုးဟု ခေါ်ဆိုသည့် တပ်တော်ကို လက်ရှိထက် အင်အား ပိုမို ကြီးထွားလာစေရန်၊ နည်းပညာများဖြင့် ခေတ်မီပြီး အဆင့်မြင့်သည့် တပ်တော်တခု ဖြစ်​လာစေရန် ပြည်သူများက တာဝန်သိ၊ တာဝန်ရှိစိတ်များဖြင့် ပူးပေါင်း ပါဝင်ပေးကြရမည် ဖြစ်သည်။ တပ်တော် အင်အားကြီးပြီး ခေတ်မီသည့် စစ်တပ်တခု ဖြစ်လာမှ တိုင်းပြည်နှင့် ပြည်သူ့ လုံခြုံရေးကို အာမခံချက် ပေးနိုင်ပါလိမ့်မည်။ အနာဂတ် အာရက္ခပြည်နှင့် အာရက္ခပြည်သူအတွက်လည်း စိတ်ချနိုင်မည် ဖြစ်သည်။  ။

မင်းသုတ