■ ဂျပန်စစ်အင်အား ဖြည့်တင်းမှုမှာ ဘာတွေအခက်ကြုံနေရသလဲ

ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ် ဆာနာအဲတာကာအိရှိဟာ ရာထူးသက်တမ်း ခြောက်လတောင် မပြည့်သေးခင်မှာပဲ ဂျပန်ရဲ့ ကာကွယ်ရေးမူဝါဒကို နယ်မြေသစ်တခုဆီ ခြေလှမ်းချဲ့ထွင်လိုက်ပါတယ်။ ၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွက် ဂျပန်ရဲ့ ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်ဟာ ယန်း ၉.၀၄ ထရီလီယံ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၈ ဘီလီယံနီးပါး) အထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စုစုပေါင်းအသုံးစရိတ်ဟာ ယန်း ၁၀.၆ ထရီလီယံအထိ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ တိုင်းပြည်ဂျီဒီပီရဲ့ ၁.၉ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ရှိတဲ့ ပမာဏပါ။

ဒါဟာ အသုံးစရိတ် မြင့်တက်လာတယ် ဆိုတာထက်ကို ပိုနေပါပြီ။ ဖိအားအောက်မှာ စစ်တပ်ကို ပုံမှန်အခြေအနေ ဖြစ်အောင် မရမက လုပ်ဆောင်နေတဲ့ လုပ်ရပ်တခု ဖြစ်ပါတယ်။ အဓိက တွန်းအားကတော့ တရုတ်-ထိုင်ဝမ် သုံးဖက်ညှပ် အကျပ်အတည်း ပါပဲ။ ဂျပန်အနေနဲ့ တရုတ်ကို ဟန့်တားရမယ်၊ ထိုင်ဝမ်ပတ်ဝန်းကျင်က မတည်ငြိမ်မှုတွေအတွက် ပြင်ဆင်ရမယ်၊ အမေရိကန်ရဲ့ ယိုင်နဲ့နဲ့ ကတိကဝတ်တွေအတွက်လည်း ကြိုတင်ကာကွယ်မှုတွေ လုပ်ရပါဦးမယ်။ ဒါတွေအားလုံးကိုလည်း စစ်မြှူသလို မဖြစ်စေဘဲ၊ ကိုယ့်စွမ်းဆောင်ရည်တွေ ယုတ်လျော့ မသွားစေဘဲ ဆောင်ရွက်ရမှာပါ။

အင်အားတောင့်တင်းတဲ့ စစ်ရေးရပ်တည်ချက်ဟာ ပြည်ပရန် ဟန့်တားနိုင်စွမ်းကို အားကောင်းစေမှာဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ကိုလည်း စိတ်သက်သာရာ ရစေမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ အရှိန်အဟုန်နဲ့ ဝုန်းဒိုင်းကြဲလုပ်ရင်တော့ ပေးဆပ်မှုတွေ မလွဲမသွေ ဖြစ်စေပါလိမ့်မယ်။

လောလောဆယ် အရေးကြီးနေတဲ့ မေးခွန်းကတော့ ဂျပန်အနေနဲ့ ဒီလို စစ်အင်အား အရှိန်မြှင့်မှုတွေကို ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အကန့်အသတ်တွေနဲ့ ထိပ်တိုက်မတွေ့ဘဲ ရေရှည် အကောင်အထည်ဖော်နိုင်မလား ဆိုတာပါပဲ။

■ ရှေ့လူတွေထက် ပိုပြီးအရှိန်မြှင့်လာခြင်း

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အလွန် ဂျပန်ရဲ့ လုံခြုံရေးမူဝါဒတွေကို ချဲ့ထွင်မှုဟာ တာကာအိချိ လက်ထက်ရောက်မှ စတင်ခဲ့တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဝန်ကြီးချုပ် ရှင်ဇိုအာဘေး ကာလမှာတည်းက ရှိနေပါပြီ။ ဝန်ကြီးချုပ် ဖူမီအိုကိရှိဒ လက်ထက်မှာလည်း ၂၀၂၇ ဘဏ္ဍာနှစ်အရောက်မှာ ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်ကို ဂျီဒီပီရဲ့ ၂ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရောက်ရှိစေရမယ်လို့ ကတိပြုပြီး ဦးတည်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။

တာကာအိချိကတော့ အချိန်ကာလတခု သတ်မှတ်ပြီး မဖြစ်မနေ အကောင်အထည် ဖော်လိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီလမှာ လွှတ်တော်တွင်း မဲအများစုနဲ့ အပြတ်အသတ် အနိုင်ရသွားတဲ့ အတွက်လည်း လုပ်ပိုင်ခွင့်အပြည့်နဲ့ မြန်မြန်ဆန်ဆန် ဆောင်ရွက်ဖို့ အခွင့်အလမ်း ရသွားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အစိုးရ အင်စတီကျူးရှင်းတွေဟာ အပြောင်းအလဲအတွက် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် အချိန်ယူဆောင်ရွက်ရတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် အခုလို ဒရောသောပါး လုပ်ရပ်ကြောင့် အခက်ကြုံရနိုင်ပါတယ်။

■ အဓိကတွန်းအားဖြစ်တဲ့ တရုတ်-ထိုင်ဝမ် အကျပ်အတည်း

ဒီလို အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်ခြင်းရဲ့ နောက်ကွယ်က ခံယူချက်ဟာ ပထဝီအနေအထားနဲ့ အချိန်အခါပေါ်မှာ မူတည်နေပါတယ်။ တရုတ်ဟာ သူ့စစ်တပ်ကို အကြီးအကျယ် အဆင့်မြှင့်နေပြီး ဆန်ကာကုကျွန်းစု ပတ်ဝန်းကျင်မှာလည်း ခြေလှမ်းပြင်နေပါတယ်။ တချိန်တည်းမှာပဲ ထိုင်ဝမ်ဘက်မှာ ပိတ်ဆို့တာဖြစ်ဖြစ်၊ တိုက်ရိုက်အင်အားသုံးတာဖြစ်ဖြစ် ကြုံရနိုင်တဲ့ အခြေအနေဟာလည်း ယခင်က ဖြစ်နိုင်ခြေနည်းတဲ့ အခင်းအကျင်း အဆင့်ကနေ အခုတော့ အစီအစဉ်ဆွဲပြီး ပြင်ဆင်ထားရမယ့် အဆင့်အထိ ရောက်လာပါတယ်။

ဂျပန်ဟာ ဒီလိုပဋိပက္ခ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေရှိတဲ့ နေရာနဲ့ စိုးရိမ်စရာကောင်းလောက်အောင် နီးကပ်တဲ့နေရာမှာ ရှိနေပါတယ်။ ဂျပန်ပိုင် နန်ဆေးကျွန်းစုဟာ ထိုင်ဝမ်ဘက်ကို ထိုးထွက်နေပြီး တချို့နေရာဆိုရင် ထိုင်ဝမ်နဲ့ ၆၈ မိုင်လောက်ပဲ လှမ်းပါတော့တယ်။ မီယာကိုနဲ့ ဘာရှိရေလက်ကြားကို ဖြတ်သွားတဲ့ အရေးပါတဲ့ ပင်လယ်ရေကြောင်းလမ်းတွေဟာ ဂျပန်ရဲ့ စွမ်းအင်တင်သွင်းမှု အများစု ဖြတ်သန်းတဲ့နေရာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလမ်းကြောင်းတွေ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ရင် စီးပွားရေးထိခိုက်မှုဒဏ်ကို ချက်ချင်းခံရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

တိုကျိုဟာ ထိုင်ဝမ်ကို ဗျူဟာမြောက် မဟာမိတ်အဖြစ် ဆက်ဆံမှု ပိုအားကောင်းလာတယ် ဆိုပေမဲ့ လက်တွေ့ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု အပိုင်းမှာကျတော့ အကန့်အသတ်တွေ ရှိနေပါတယ်။

နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်း၊ အသင့်ဖြစ်မနေမှု စတဲ့ ဟာကွက်တွေကြောင့် ဂျပန်ဟာ ကိုယ့်ရဲ့ ရေရှည်ခုခံကာကွယ်နိုင်စွမ်း အပေါ် ကိုယ်တိုင် သံသယ ဖြစ်နေရပါတယ်။ မဟာမိတ်အဖွဲ့တွေကို အပြန်အလှန် အပေးအယူ သဘောမျိုး ရှုမြင်တတ်တဲ့ အစိုးရလက်ထက်မှာ ဂျပန်အနေနဲ့ အချိန်ကော၊ အမေရိကန်ရဲ့ ကူညီနိုင်မှုကော မိမိဘက်မှာ ရှိနေလိမ့်မယ်လို့ လွယ်လွယ်တွက်လို့ မရပါဘူး။

ဒီဖိအားတွေကို ဖြေရှင်းဖို့ ဆိုတာကလည်း လွယ်နေတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ပြည်ပရန်ဟန့်တားရေးကို အားကောင်းအောင် လုပ်တာဟာ  ပဋိပက္ခတွေကို ပိုဆိုးသွားအောင် မီးမွှေးသလိုလည်း ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။

ထိုင်ဝမ်အရေးပေါ် အခြေအနေအတွက် ပြင်ဆင်ရင် ကိုယ့်ရဲ့ အရင်းအမြစ်တွေကို ထုတ်သုံးရတော့မှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ရေရှည်တည်တံ့မှုကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ အမေရိကန်ရဲ့ အပြောင်းအလဲမြန်မှုကို  ကြိုတင်ကာကွယ်ဖို့ ဆိုရင်လည်း ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ချက် လိုအပ်တဲ့အတွက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ထိခိုက်စေမှာပါပဲ။ ဒါဆိုရင် ရလဒ်ဟာ ဘက်မျှတဲ့ မဟာဗျူဟာထက် ထိန်းထားရတဲ့ တင်းမာမှုတရပ်သာ ဖြစ်နေနိုင်ပါတယ်။

■ ပထဝီအနေအထား အာရုံစိုက်မှုနဲ့ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု အပြောင်းအလဲ

ဂျပန်ရဲ့ တုံ့ပြန်မှုကို နိုင်ငံအနောက်တောင်ဘက် အစွန်းတလျှောက်မှာ အထင်ရှားဆုံး တွေ့ရပါတယ်။ ယိုနာဂူနီ၊ အီရှီဂါကီနဲ့ မီယာကိုကျွန်းတွေမှာ ဒုံးကျည်တွေ နေရာချထားပါတယ်။ စောင့်ကြည့်ရေးစနစ်တွေလည်း တပ်ဆင်ထားပြီး ရေရှည်စစ်ဆင်ရေးတွေကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်တဲ့ ထောက်ပို့ဆိုင်ရာ အခြေခံ အဆောက်အဦတွေလည်း အခိုင်အမာ စီစဉ်နေပါတယ်။

ရှေ့တန်းလက်နက်တပ်ဆင်ရေးနဲ့ ဆီဖြည့်တင်းရေးစခန်းတွေက လေကြောင်းလွှမ်းမိုးမှုကို လက်တံပိုမို ကျယ်ပြန့်စေပါတယ်။ လူမဲ့စနစ်တွေက တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေအတွက် အန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးရင်း စောင့်ကြည့်ရေးလုပ်ငန်းတွေကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေပါတယ်။ အီလက်ထရွန်နစ်စစ်ဆင်ရေး စွမ်းဆောင်ရည်တွေကတော့ ရန်သူရဲ့ ပစ်မှတ်ဖော်ထုတ်မှုကို နှောင့်ယှက်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားတာပါ။

ဒီစစ်ရေးကွန်ရက်ဟာ ရန်သူကို အပြတ်အသတ် အနိုင်တိုက်ခြင်းထက် ကျွန်းစုတလျှောက် ဖြတ်သန်းသွားလာမှု ခက်ခဲနှောင့်နှေးအောင်လုပ်ဖို့နဲ့ စစ်ဘက်ကုန်ကျစရိတ်တွေ ပိုမိုမြင့်တက်စေဖို့ကို ရည်ရွယ်တဲ့ဗျူဟာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဘေကျင်းရဲ့ ရှုထောင့်ဘက်ကကြည့်ရင်တော့ ဒီလိုကွန်ရက်မျိုးကြောင့် စစ်ဆင်ရေးနှောင့်နှေးနိုင်ပေမဲ့ လုံးလုံး ရပ်ဆိုင်းသွားမယ့် ပုံစံတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ အထူးသဖြင့် ဂျပန်အနေနဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေကို ရေရှည်မလုပ်ဆောင်နိုင်ဘဲ ရုန်းကန်နေရမယ်ဆိုရင် တရုတ်ဘက်က ဒုံးကျည်အမြောက်အမြားနဲ့ တပြိုင်နက်ပစ်ခတ်တဲ့ နည်းဗျူဟာ၊ ဒါမှမဟုတ် ဝိုင်းပိတ်ဆို့တဲ့ ဗျူဟာမျိုးသုံးပြီး ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဖိအားပေးနိုင်ပါသေးတယ်။

■ ဂျပန်အတွက် အဓိက အတားအဆီးများ

ဂျပန်ရဲ့ ကာကွယ်ရေး တည်ဆောက်မှု ရည်မှန်းချက်ဟာ ဘတ်ဂျက်အကန့်အသတ်တွေနဲ့စာရင် ကျော်လွှားရ ပိုခက်တဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အတားအဆီးတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အရေးအကြီးဆုံးကတော့ လူအင်အားပါပဲ။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်မှာ ဂျပန်ရဲ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် အင်အားဟာ သတ်မှတ်ပမာဏရဲ့ ၈၉.၁ ရာခိုင်နှုန်းပဲ ရှိခဲ့ပါတယ်။ အရည်အချင်း ကန့်သတ်ချက်တွေကို လျှော့ချပေးတာအပြင် စစ်မှုထမ်းသက်တမ်း တာရှည်စေမဲ့ အစီအမံတွေကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ပေမဲ့လည်း စစ်မှုထမ်းအင်အား လိုအပ်ချက်က ဆက်ရှိနေတုန်းပါပဲ။ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အသင့်ဖြစ်မှုဟာ ဒီတချက်နဲ့တင် ထိခိုက်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

အနောက်တောင်ဘက် ကျွန်းတွေတလျှောက် ဖြန့်ကြက်ထားတဲ့ စစ်ဗျူဟာအရ လူအင်အား အမြောက်အမြား လိုအပ်ပါတယ်။ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို အလှည့်ကျ လဲလှယ်ပေးဖို့၊ အပိုအင်အား ထားရှိဖို့၊ ထိခိုက်ကျဆုံးမှုတွေကို တောင့်ခံနိုင်စွမ်းရှိဖို့ အတွက် ဖြစ်ပါတယ်။ ဂျပန်ဟာ သူ့ရဲ့ မဟာဗျူဟာက အလိုအပ်ဆုံးဖြစ်နေတဲ့ နေရာမှာ အားအနည်းဆုံး ဖြစ်နေတာပါ။

ဒီအခက်အခဲဟာ လူဦးရေ ဖွဲ့စည်းပုံကြောင့်လည်း ဖြေရှင်းရ ခက်နေပါတယ်။ ဂျပန်မှာ စစ်မှုထမ်းနိုင်တဲ့ လူဦးရေဟာ တောက်လျှောက်ကျဆင်းနေပြီး ၂၀၄၀ အလွန်နှစ်တွေမှာ အခုထက် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်အထိ ကျဆင်းသွားမယ်လို့ ခန့်မှန်းထားပါတယ်။ ဘတ်ဂျက်တွေ ဘယ်လောက်ပဲ တိုးသုံးနေနေ တပ်ဖွဲ့ဝင်အင်အား တိုးချဲ့ရာမှာ အကန့်အသတ်နဲ့သာ ရှိနေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

စစ်ဝါဒပိုင်းမှာတော့ စိန်ခေါ်မှုက နောက်တမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ကာကွယ်ရေးသက်သက်ကိုပဲ အဓိကထားတဲ့ မူဝါဒကို ကာလရှည်ကြာ ကျင့်သုံးလာခဲ့တဲ့အတွက် ဂျပန်ဟာ လက်တွေ့စစ်ဆင်ရေးပိုင်းနဲ့ ကင်းကွာနေတာ ကြာပါပြီ။ လက်ရှိဝန်ကြီးချုပ် တာကာအိရှိက ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ရေးနဲ့ တပ်ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရေးအတွက် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဆင်ဖို့ တွန်းအားပေးနေတဲ့ တချိန်တည်းမှာပဲ ဒီလုပ်ငန်းစဉ်ဟာ နိုင်ငံရေးအရ ထိလွယ်ရှလွယ် ဖြစ်နေတုန်းပါပဲ။

ရန်ပုံငွေရှိနေသည့်တိုင်အောင် ဒါကို လက်တွေ့စွမ်းဆောင်ရည်အဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ဖို့က ခက်နေဆဲပါ။ လက်နက်ဝယ်ယူမှု နှောင့်နှေးတာ၊ စက်မှုကဏ္ဍဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းနဲ့ ငွေလဲနှုန်းသက်ရောက်မှုတွေကြောင့် နှစ်စဉ် ကာကွယ်ရေးလျာထားချက်တွေထဲက ယန်းငွေ ၁ ထရီလီယံလောက်ဟာ မသုံးဘဲ ကျန်နေပါတယ်။ တာကာအိရှိ ကြုံရနိုင်တဲ့ အတားအဆီးက ရန်ပုံငွေမဟုတ်ပါဘူး။ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ လုပ်ရည်ကိုင်ရည်ကို ရေရှည်ထိန်းသိမ်းနိုင်စွမ်း ဖြစ်ပါတယ်။ ရေရှည် စစ်ရေးရည်မှန်းချက်တွေအတွက် ဒါဟာ ကြီးမားတဲ့အန္တရာယ် ဖြစ်ပါတယ်။

■ သမိုင်းထဲက သင်ခန်းစာ

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နောက်ပိုင်း ဂျပန်ရဲ့ ပုံရိပ်ဟာ ပြည်တွင်းမှာသာမက ပြည်ပမှာလည်း သက်ရောက်မှု ရှိပါတယ်။  ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ရဲ့ အမွေနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒဆိုင်ရာ စံနှုန်းတွေဟာ နိုင်ငံရေးယဉ်ကျေးမှုထဲမှာ စွဲမြဲနေတုန်းပါပဲ။ ဒါတွေဟာ တိုက်ရိုက်အတားအဆီး မဟုတ်တော့ပေမဲ့  ဖြတ်ကျော်ရခက်တဲ့ စည်းတွေအဖြစ် ရှိနေပါတယ်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလက ဂျပန်လွှတ်တော်အပြင်မှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ဆန္ဒပြမှု အပါအဝင် နိုင်ငံတဝန်းက လှုပ်ရှားမှုတွေဟာ လူထုရဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို ထင်ဟပ်နေပါတယ်။ လူငယ်မဲဆန္ဒရှင်တွေ ထဲမှာတော့ ပိုမိုတောင့်တင်းတဲ့ ကာကွယ်ရေးရပ်တည်ချက်အပေါ် လက်ခံမှု ပိုများဟန်ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ကလည်း ရာနှုန်းပြည့် ထောက်ခံကြတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။

တဘက်မှာလည်း တရုတ်ဟာ ဂျပန်ရဲ့ စစ်ရေးတိုးတက်မှုတွေကို သမိုင်းအဖြစ်အပျက်တွေနဲ့ ဆက်စပ်ပုံဖော်ပြီး ဘောင်ကန့်နေပါတယ်။ ဒေသတွင်း နိုင်ငံတွေကတော့ တိတ်တဆိတ်ပဲ စောင့်ကြည့်နေကြပါတယ်။ တိုကျိုအတွက် စိန်ခေါ်မှုက ပြည်တွင်းမှာ စွမ်းဆောင်ရည်တွေကို တိုးချဲ့နေပေမဲ့ ပြည်ပအမြင်မှာတော့ ထိန်းထန်းသိမ်းသိမ်း လုပ်နေပါတယ်ဆိုတဲ့ ပုံရိပ်မျိုး ပြသနိုင်ရေး ဖြစ်ပါတယ်။

■ အနာဂတ်အလားအလာ

မကြာခင် ပြုလုပ်တော့မယ့် ဂျပန်ရဲ့ အမျိုးသားလုံခြုံရေး မဟာဗျူဟာ ပြင်ဆင်မှုတွေဟာ နောက်လာမယ့် ဆယ်စုနှစ်ကို ပုံဖော်ပေးပါလိမ့်မယ်။ အထူးသဖြင့် လူမဲ့စနစ်တွေနဲ့ အေအိုင်စနစ်သုံး ပံ့ပိုးမှုတွေမှာ နည်းပညာက ပိုအရေးပါလာမှာဖြစ်ပြီး လူအင်အား အားနည်းချက်ကို ကူညီဖြေရှင်းပေးပါလိမ့်မယ်။ ဖိလစ်ပိုင်၊ သြစတြေးလျအပါအဝင် မဟာမိတ် နိုင်ငံတွေနဲ့ ဆက်ဆံရေးလည်း ပိုမိုအားကောင်းလာပါလိမ့်မယ်။

ထင်သာမြင်သာ ဖြစ်နိုင်ခြေတချို့လည်း ရှိနေပါတယ်။ အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ပြင်မှာ မီးခိုးရောင်နယ်ပယ် ဖိအားတွေ တာရှည်လာရင် ဂျပန်ရဲ့ စစ်ရေးခံနိုင်ရည်ဟာလည်း စမ်းသပ်ခံရတော့မှာပါ။ ဒါဆို တပ်ဖွဲ့ဝင်အားနည်းချက်နဲ့ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး အားနည်းချက်တွေ ပိုမို ပေါ်လွင်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဘဏ္ဍာရေး အကန့်အသတ်တွေနဲ့အတူ တရုတ်ရဲ့ စီးပွားရေးအရ အကျပ်ကိုင်မှုတွေက စစ်အင်အား တိုးချဲ့မှုတွေကို နှေးကွေးသွားစေနိုင်ပါတယ်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အောင်အောင်မြင်မြင် ပြင်ဆင်နိုင်ရင်တော့ ဥပဒေအရ နောက်ကြောင်း ရှင်းသွားမှာ ဖြစ်သလို မဟာမိတ်တွေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကိုလည်း အားကောင်းစေမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ ပြည်တွင်း စည်းလုံးညီညွတ်မှုကတော့ စမ်းသပ်ခံရပါလိမ့်မယ်။

လမ်းကြောင်းတခုချင်းစီတိုင်းဟာ ဂျပန်မဟာဗျူဟာရဲ့ မတူညီတဲ့ ရှုထောင့်တွေဖြစ်တဲ့ စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ ခံနိုင်ရည်ရှိမှု၊ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ရေရှည်တည်တံ့မှုနဲ့ နိုင်ငံရေးအရ တရားဝင်မှု စတာတွေကို ဖိအားပေးနေပါတယ်။ ပိုက်ဆံသုံးရုံသက်သက်နဲ့တော့ ဒီလမ်းကြောင်းတွေဟာ ပြေလည်သွားစရာ မရှိပါဘူး။

တာကာအိချိဟာ ဂျပန်ရဲ့ ကာကွယ်ရေးမူဝါဒမှာ ကာလရှည်ကြာ လစ်လပ်ခဲ့တဲ့ ဟာကွက်ကို အရေးတကြီး ဖြည့်ဆည်းနေပါတယ်။ အခုတော့ စိန်ခေါ်မှုက ပုံစံပြောင်းသွားပါပြီ။ နိုင်ငံရေးအရ တုံ့ဆိုင်းနေတာကို ကျော်လွှားဖို့ ဒါမှမဟုတ် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ တားမြစ်ချက်တွေကို ချိုးဖျက်ဖို့ မဟုတ်တော့ပါဘူး။

ဂျပန်ရဲ့ စစ်အင်အား ပြန်လည်ဖြည့်တင်းမှုဟာ အခုအချိန်မှာတော့ ကိုယ်ရွေးချယ်ခဲ့တဲ့ လမ်းကြောင်းကို ကိုယ်တိုင် ရေရှည်လျှောက်လှမ်းနိုင်မလား ဆိုတဲ့အပေါ်မှာပဲ မူတည်နေပါတယ်။ ဂျပန်ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အကန့်အသတ်တွေဟာ ယာယီမဟုတ်ဘဲ ရေရှည်တည်ရှိမယ့်အရာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါတွေကို ဘယ်လိုစီမံခန့်ခွဲသလဲ ဆိုတာကပဲ ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ စစ်ရေးစွမ်းဆောင်ရည် ရ၊မရကို အဆုံးအဖြတ် ပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရဲမွန်လှ

Pacifit Forum မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ Rearming Japan: Ambition, constraints, and limits ဆောင်းပါးကို ဆီလျော်အောင် ဘာသာပြန်ပါတယ်။

မူရင်းဓာတ်ပုံ – AFP