“ ရေရှည်အနာဂတ်ကို မရောင်းစားပါနဲ့” (ကမ္ဘာ့ပတ်ဝန်းကျင်နေ့ အထိမ်းအမှတ်စာစု)

တာပလု

ဇွန်လ (၅) ရက်နေ့ ရောက်တိုင်း ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး “ ကမ္ဘာ့ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနေ့” ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ကြားရလေ့ ရှိပါတယ်။ ဒီနေ့ဟာ ရုံးခန်းတွေထဲမှာ၊ စာရွက်တွေပေါ်မှာတင်ပဲ အလုပ်လုပ်ရမယ့်နေ့ မဟုတ်ပါဘူး။

ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်၊ အထူးသဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ကမ်းရိုးတန်းဒေသတွေက ဒီရေတောတွေဟာ လက်ရှိမှာ ဘယ်လောက်တောင် အသက်ရှူကျပ်နေပြီလဲဆိုတာကို အတူတူ ပြန်ဆန်းစစ်ကြည့်ဖို့ လိုအပ်နေပါပြီ။

ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ဒေသက ဒီရေတောတွေကို ကြည့်လိုက်ရင် ရိုးရိုးသစ်တောတွေလို့ပဲ မြင်မိတတ်ကြတယ်။ တကယ်တော့ သူတို့ဟာ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် သာမန်သစ်တောတွေ မဟုတ်ပါဘူး။ အသက်ကယ် တံတိုင်းကြီးတွေပါ။

ပင်လယ်ပြင်ကနေ အရှိန်ပြင်းပြင်းနဲ့ အော်ဟစ်ဝင်ရောက်လာတဲ့ မုန်တိုင်းဒဏ်၊ လေပြင်းဒဏ်တွေကို ရင်ဆိုင်ပြီး အရင်ဆုံး တားဆီးပေးနေတာ ဘယ်သူတွေလဲ။ အဲဒါ ဒီရေတောတွေပါ။

သူတို့ဟာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ အိမ်လေးတွေကို တည်ငြိမ်အေးချမ်းစေဖို့အတွက် ရှေ့တန်းကနေ မားမားမတ်မတ် ရပ်တည်ပေးထားတဲ့ သဘာဝတရားရဲ့ အသက်ကယ် ဒိုင်းကာကြီးတွေပါ။ သူတို့သာ မရှိတော့ဘူးဆိုရင်၊ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ အိမ်တံခါးဝအထိ ပင်လယ်ပြင်ရဲ့ ဒေါသတရားတွေ တိုက်ရိုက် ရောက်လာမှာ အသေအချာပါပဲ။

ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ပင်လယ်ပြင်မှာ ငါးတွေ၊ ပုဇွန်တွေ၊ ဂဏန်းတွေ ပေါများနေတာဟာ တိုက်ဆိုင်မှုတခု မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ ဒီရေတောတွေရဲ့ ကျေးဇူးပါ။ ဒီရေတောတွေရဲ့ လိမ်ယှက်နေတဲ့ အမြစ်တွေကြားမှာ ငါးကလေးတွေ၊ ပုဇွန်လေးတွေ ဘေးကင်းစွာ ပုန်းအောင်းပြီး ကြီးပြင်းလာကြတယ်။

သူတို့အတွက်တော့ ဒီရေတောဆိုတာ မွေးဖွားရာ ဧဒင်ဥယျာဉ်တခုပါပဲ။ နေ့စဉ် ပင်လယ်ပြင်ကို မှီခိုပြီး အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုနေတဲ့ တံငါသည်တွေအတွက် ဒီရေတောတွေက သူတို့ရဲ့ ဆန်ရေစပါးအတွက် အသက်သွေးကြော ဖြစ်သလို၊ မိသားစုရဲ့ စားဝတ်နေရေးကို ထိန်းကျောင်းပေးနေတဲ့ မမြင်ရတဲ့ စားကျက်ကြီးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ကမ္ဘာကြီးက နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ပူနွေးလာနေပါတယ်။ ဒီအပူဒဏ်ကို လျော့ပါးသက်သာစေဖို့အတွက် သဘာဝက ပေးအပ်ထားတဲ့ အဖိုးတန် လက်ဆောင်ကတော့ ဒီရေတောတွေပါပဲ။ ပညာရှင်တွေ ပြောစမှတ်ပြုကြတဲ့အတိုင်း ဒီရေတောတွေဟာ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်ကို တခြားသစ်တောတွေထက် အဆပေါင်းများစွာ ပိုမို စုပ်ယူပေးနိုင်ပါတယ်။

ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ကမ္ဘာမြေကို အသက်ရှူချောင်စေဖို့အတွက် ဒီရေတောတွေက တိတ်တိတ်ဆိတ်ဆိတ်နဲ့ စွမ်းဆောင်ပေးနေတာပါ။ ဒီရေတောတွေကို ထိန်းသိမ်းတယ်ဆိုတာ ကမ္ဘာမြေရဲ့ အဆုတ်ကို ကာကွယ်ပေးတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။

ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ကမ်းရိုးတန်းတွေကို လှည့်ကြည့်လိုက်ပါ။ အရင်ကလို စိမ်းလန်းစိုပြည်ပြီး သက်ဝင်လှုပ်ရှားနေရမယ့် ဒီရေတောတွေဟာ ဒီနေ့အချိန်မှာတော့ တစတစနဲ့ နွမ်းနယ်၊ အရောင်မှိန်လာနေပါပြီ။ အသက်ဝင်နေတဲ့ ဂေဟစနစ်တခုကနေ တိတ်ဆိတ်ညှိုးနွမ်းတဲ့ အခြေအနေတခုဆီ သူတို့ ရောက်ရှိလာနေတာဟာ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးအတွက် အချက်ပေး ခေါင်းလောင်းသံ တခုပါပဲ။ သူတို့ အသက်ရှူကျပ်နေပြီဆိုရင် ကျွန်ုပ်တို့လည်း တနေ့မှာ အသက်ရှူကျပ်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ပုဇွန်ကန်တွေ၊ စက်မှုလုပ်ငန်းတွေအတွက် ဒီရေတောတွေကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းလိုက်တဲ့အခါ ကျွန်ုပ်တို့ ဘာကို ဆုံးရှုံးလိုက်သလဲ။ ကျွန်ုပ်တို့ဟာ ရေတိုအမြတ်အစွန်းအတွက်နဲ့ သဘာဝတရားရဲ့ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ တည်ဆောက်ထားတဲ့ မျှခြေကို လက်ဖျားနဲ့တောက်ပြီး ဖျက်ဆီးလိုက်တာပါပဲ။

ဒီရေတောတွေ ပျောက်ကွယ်သွားတဲ့အခါ ရေပြင်က ငြိမ်သက်သွားသလို၊ ငါးပုဇွန်တွေရဲ့ အသံတွေလည်း တိတ်ဆိတ်သွားပါတော့တယ်။ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုတာ သဘာဝတရားရဲ့ နာကျင်မှုနဲ့ ဝယ်ယူရမယ့်အရာ မဟုတ်ပါဘူး။

ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှုရဲ့ ဆိုးကျိုးတွေကို ဒီရေတောတွေက အရင်ဆုံး ခံစားရပါတယ်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် မြင့်တက်လာတဲ့အခါမှာတော့ သူတို့ဟာ ရေလွှမ်းမိုးမှုဒဏ်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ခံစားရပါတယ်။

အရင်ကဆိုရင် ဒီရေတက်ရင် ခဏတဖြုတ်သာ ရေနစ်မြုပ်ပြီး ပြန်ပေါ်လာတတ်တဲ့ ဒီရေတောတွေဟာ၊ အခုတော့ ပင်လယ်ရေရဲ့ ကျူးကျော်မှုအောက်မှာ အသက်ရှူမဝတော့ဘဲ တဖြည်းဖြည်း ရေအောက်ရောက်သွားဖို့ ဖိအားပေးခြင်း ခံနေရပါတယ်။ ဒါဟာ သဘာဝတရားက ကျွန်ုပ်တို့ဆီ ပေးပို့နေတဲ့ အရေးပေါ် အကူအညီ တောင်းခံသံပါပဲ။

ဒီရေတောတွေ အမြန်ဆုံး ပျက်စီးရတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေထဲမှာ အန္တရာယ်အကြီးဆုံးကတော့ ‘ငါတယောက်တည်း ခုတ်လိုက်လို့ ဘာဖြစ်မလဲ’ ဆိုတဲ့ အတ္တဆန်တဲ့ အတွေးအခေါ်ပါပဲ။ လူတယောက်ချင်းစီရဲ့ ဒီလို တွေးခေါ်မှုပေါင်းများစွာ စုစည်းမိလိုက်တဲ့အခါ ကမ်းရိုးတန်းဒေသတခုလုံးဟာ ကန္တာရလို ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။

ရေတိုအမြတ်ထုတ်လိုတဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေက သဘာဝကို လည်ပင်းညှစ်ထားသလိုပါပဲ။ ဒီရေတောတွေကို ဖျက်ဆီးတာဟာ နောင်လာမယ့် မျိုးဆက်တွေရဲ့ အနာဂတ် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကို ပိတ်ဆို့လိုက်တာနဲ့ အတူတူပါပဲ။

ဒီနေ့လို ကမ္ဘာ့ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနေ့မှာ ကျွန်ုပ်တို့ စင်မြင့်ပေါ်ကနေ စကားလှလှလေးတွေ ပြောနေရုံနဲ့ မပြီးသေးပါဘူး။ စာရွက်ပေါ်က ကတိကဝတ်တွေ၊ အစည်းအဝေးခန်းထဲက ဆုံးဖြတ်ချက်တွေထက် ပိုအရေးကြီးတာက မြေပြင်ပေါ်က လက်တွေ့လုပ်ရပ်တွေပါ။

သဘာဝတရားက ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ စကားလုံးတွေကို မကြားနိုင်ပါဘူး၊ သူ မြင်နေရတာက ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ လက်တွေနဲ့ လုပ်ဆောင်နေတဲ့ အလုပ်တွေကိုပါ။ ကတိစကားတွေထက် ဒီနေ့တနေ့မှာ အပင်တပင် စိုက်လိုက်တာဟာ ပိုပြီးတော့ အဓိပ္ပာယ်ရှိပါတယ်။

ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက်မှာ အသက်ငင်နေတဲ့ ဒီရေတော အနည်းငယ်ပဲ ကျန်တော့တယ်။ ဒါတွေဟာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ နောက်ဆုံးသော အသက်သွေးကြောတွေပါ။

‘နောက်ထပ် မခုတ်ထွင်ပါနဲ့’ ဆိုတဲ့ စကားက တောင်းဆိုချက်တခု မဟုတ်တော့ဘဲ၊ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ရှင်သန်ရေးအတွက် အရေးပေါ် အမိန့်တခု ဖြစ်နေပါပြီ။

ဒီနေ့မှာ ဒီရေတောတပင်ကို ထပ်ခုတ်လိုက်တာဟာ၊ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ မနက်ဖြန်ကို ကိုယ်တိုင် လက်နဲ့ ခုတ်ထွင်လိုက်တာနဲ့ အတူတူပါပဲ။ ရှိတာလေးကို ထိန်းသိမ်းမှသာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ကမ်းရိုးတန်းက အသက်ဆက်နိုင်မှာပါ။

ယခင်က စိမ်းလန်းခဲ့တဲ့ နေရာတွေမှာ အခုတော့ ကွက်လပ်ကြီးတွေ ဖြစ်ကျန်နေခဲ့ပါပြီ။ ဒါဟာ သဘာဝတရားရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်က အနာတရတွေပါ။ ဒီအနာတွေကို ကုစားနိုင်တဲ့ တခုတည်းသော နည်းလမ်းကတော့ ဒေသခံမျိုးစိတ်တွေကို ပြန်လည် စိုက်ပျိုးပေးဖို့ပါပဲ။

အဲဒီအပင်လေးတွေ ရှင်သန်လာတဲ့အခါ ဂေဟစနစ်တခုလုံး ပြန်လည်အသက်ဝင်လာမှာပါ။ ဒါဟာ ရိုးရိုးစိုက်ပျိုးရေးတခု မဟုတ်ဘဲ၊ ကျွန်ုပ်တို့ ဖျက်ဆီးခဲ့တဲ့ အတိတ်ကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပေးခြင်း ဖြစ်ပြီး နောင်လာမယ့် မျိုးဆက်တွေအတွက် အမွေအနှစ်တခု ပြန်လည် တည်ဆောက်ပေးတာပါ။

ကျွန်ုပ်တို့က စီးပွားရေးလုပ်ဖို့ လိုအပ်သလို၊ သဘာဝတရားကလည်း ရှင်သန်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စီးပွားရေးတခုတည်းကိုပဲ မျက်စိစုံမှိတ်ပြီး ကြည့်နေလို့ မရတော့ပါဘူး။

စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတခု လုပ်တော့မယ်ဆိုရင် ‘သဘာဝကို ဘယ်လိုထိခိုက်မှု အနည်းဆုံးဖြစ်အောင် လုပ်မလဲ’ ဆိုတဲ့ မေးခွန်းကို အမြဲ ဦးစားပေး မေးခွန်းထုတ်စေချင်ပါတယ်။ ရေတိုအမြတ်အတွက်နဲ့ ရေရှည်အတွက် လိုအပ်တဲ့ အရင်းအမြစ်တွေကို မဖျက်ဆီးလိုက်ပါနဲ့။

သဘာဝတရားနဲ့အတူ လက်တွဲပြီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှသာ အဲဒီစီးပွားရေးဟာ အဓွန့်ရှည်ပြီး ခိုင်မာတဲ့ အောင်မြင်မှုတခု ဖြစ်လာမှာပါ။

သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုတာ ကျွန်ုပ်တို့ပိုင်ဆိုင်တဲ့ ပစ္စည်းမဟုတ်ပါဘူး။ နောင်လာနောက်သားတွေဆီကနေ ခေတ္တချေးယူထားတဲ့ အမွေအနှစ်ပါ။ ဒီရေတောတွေကို ကာကွယ်ခြင်းဟာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ပင်လယ်ပြင်၊ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ စားဝတ်နေရေးနဲ့ နောင်လာမယ့်မျိုးဆက်တွေရဲ့ အနာဂတ်ကို ကာကွယ်ခြင်းပါပဲ။

“ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ကမ်းရိုးတန်း၊ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ အသက်၊ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ အနာဂတ် – ဒီရေတောတွေကို အတူတကွ ကာကွယ်ကြစို့”